➖در گفتگو با مهر دربارۀ دانشنامه ویکی‌ادبیات توضیح داده‌ام:
🔹ویکی‌ادبیات (wikiadabiat.net) یک دانشنامه مجازی منبع باز است. یعنی دانشنامه‌ای که در فضای مجازی دارد شکل می‌گیرد و افراد مختلف می‌توانند بعد از ثبت‌نام در سایت، در ویرایش و تکمیل مدخل‌هایش کمک دهند. این الگویی است که سایت ویکی‌پدیا ارایه کرد و توانست با این روش، دانشنامه‌ای بزرگتر از همۀ دایره‌المعارفهای قبلی بشر تولید کند. ما هم برای راه‌اندازی یک دانشنامه برای ادبیات معاصر ایران، از همین روش استفاده کردیم و در طراحی کار، گوشه چشمی به تجربۀ پروژه‌های ویکی داشتیم. شکر خدا در مدتی که از شروع کار ویکی‌ادبیات گذشته این کار به قدری موفق بوده که می‌بینیم افرادی برای تصاحب آن نقشه می‌کشند.
🔸انگیزۀ راه‌اندازی چنین دانشنامه‌ای کمبود منابع در حوزۀ ادبیات معاصر بود. شما اگر همین الان راجع به هر کتاب معروف یا غیرمعروف زبان انگلیسی در اینترنت بگردید، با انبوهی از مطالب مواجه می‌شوید، اما دربارۀ اغلب آثار ادبی فارسی، جز چند اثر معروف، با فقر شدید محتوا روبرو هستیم. یادم هست زمانی من خودم برای مجله‌ای چند کتاب معرفی کرده بودم، در صفحه‌بندی اشتباهی صورت گرفت که شرح مربوط یکی از این کتابها زیر عنوان کتاب دیگری آمده بود. تا حالا در چند سایت مختلف دیدم که همان شرح اشتباه را منعکس کرده‌اند. برای همین است که نیاز به یک منبع معتبر و دقیق و بدون جهت‌گیری و ابراز نظر شخصی دربارۀ ادبیات معاصر داریم.
🔹در دو سال و چندماهی که از شروع کار ویکی‌ادبیات می‌گذرد، ۳۱۰ مدخل دانشنامه‌ای تهیه شده که مجموعشان چیزی بیشتر از یک میلیون کلمه است. همان‌طور که گفتم این دانشنامه به ادبیات معاصر ایران اختصاص دارد، یعنی نویسندگان و شاعرانی که از ۱۳۰۰ به بعد فعال بودند و آثاری که در این بازۀ زمانی تولید شدند، موضوع کار ویکی‌ادبیات هستند. مدخل‌های این دانشنامه چهار دسته کلی دارد: پدیدآورندگان، آثار ادبی، رویدادهای ادبی و اصطلاحات ادبی. پرشمارترین دسته‌ها پدیدآورندگان (۱۸۵ مدخل) و کتابها (۸۰ مدخل) هستند.
🔸کار دانشنامه‌ای، برخلاف آن چیزی که بعضی دوستان تصور می‌کنند، کار بسیار سخت و زمانبری است. در نقد شما می‌توانی هرچه دلت خواست بگویی و هر صفتی که خواستی به کار ببری و بعداً هم به کسی جواب پس ندهی که منبعت کجاست؟ یا روی چه حسابی این حرف را میزنی؟ می‌گویی این برداشت شخصی من است و خلاص. اما در کار دانشنامه‌ای باید تک تک جملات مستند باشد. ما معمولاً هر مدخل را بعد از نگارش چندبار ویرایش می‌کنیم، اگر صاحب مدخل در قید حیات باشد، حتماً آن مدخل را به خود او هم نشان می‌دهیم تا تایید کند. این وسط گاهی اتفاقات عجیبی هم می‌افتد، مثلاً کسی می‌گوید عکس من با نوه‌ام را هم به مدخل اضافه کنید و چیزی دربارۀ نوه من بنویسید!، یا کس دیگری می‌گوید در فلان مدخل چرا متن کامل حرفهای من دربارۀ فلان موضوع را بازتاب ندادید؟، یا من از فلانی خوشم نمی‌آید چرا اسم او را آوردید؟! برخی دوستان هیچ تصوری از مفهوم و ماهیت دانشنامه ندارند.
🔹دقت در کار، نیازمند نویسندگان و ویراستارهای خبره است. باید بودجه کافی داشته باشیم تا بتوانیم با این افراد همکاری کنیم و به علاوه کتابخانه و منابعمان را تکمیل کنیم. در حال حاضر ویکی‌ادبیات با بودجه بسیار اندکی اداره می‌شود و حق‌التحریر یا حق ویرایش آن، به اندازۀ پرداختی معمول مطبوعات است.
@ehsanname
Post #6328
4.61K
