🔹قرار است هفتۀ آینده کتاب جدیدی از ماریو بارگاس یوسا، یکی از بزرگترین نویسندگان حال حاضر جهان منتشر شود. اثری دربارۀ یک نویسندۀ بزرگ دیگر. کتاب «نیم‌قرن با بورخس» نشان می‌دهد که برخلاف آن قول معروف، روابط مربع جادویی نویسندگان آمریکای لاتین (مارکز - یوسا - فوئنتس - کورتاسار) با بورخس نه تنها بد نبوده، که آن‌قدر خوب هم هست که یکی از این چهار نفر، کتابی دربارۀ بورخس و آثارش بنویسد. فعلاً فقط بخشی از این کتاب منتشر شده: متن مصاحبه‌ای که یوسا در ژوئن ۱۹۸۱ با بورخس انجام داده بود و در آن، دربارۀ علایق ادبی و دیدگاه‌های سیاسی بورخس حرف زده‌اند. مصاحبه با این سوال یوسا شروع می‌شود که چرا در کتابخانۀ بورخس هیچ کتابی از آثار خودش نیست و بورخس هم جواب می‌دهد «من کی هستم که اسمم کنار شوپنهاور بیاید؟» و بحث از همینجا گل می‌اندازد و پیش می‌رود. یک جایی از این مصاحبه هست که یوسا از کم‌لطفی بورخس به رمان‌نویس‌ها گله می‌کند و بورخس برای عذر آوردن، از رمان‌نویس‌های محبوبش می‌گوید و دو نفری پنبۀ ویلیام تکری و رمان «بازار خودفروشی» او را می‌زنند، و بعد وقتی یوسا از بورخس می‌خواهد اسم یک رمان‌نویس را از بین بزرگترین نویسندگان محبوبش بگوید، بورخس یک جواب غیرمنتظره می‌دهد. این بخش از مصاحبه را که برای خودم جالب‌تر بود، ترجمه کرده‌ام:
@ehsanname
❓یوسا: به من بگویید، بورخس، چیزی هست که سالهاست می‌خواستم از شما بپرسم. من رمان می‌نویسم، و همیشه از یک عبارت بسیار زیبا اما بسیار توهین‌آمیز برای یک رمان‌نویس رنج برده‌ام، عبارتی که کمابیش به این صورت است: «لفاظی بیهوده‌ای است آرزوی نوشتن رمان، می‌خواهیم در پانصد صفحه چیزی را که می‌شود در یک جمله بیان کرد گسترش دهیم».
➖بورخس: بله، اما این یک اشتباه است، اشتباهی که من مرتکب شده‌ام. تنبلی، خب؟ یا بی‌کفایتی.
❓یوسا: اما شما یک خوانندۀ عالی رمان و مترجم شگفت‌انگیز رمان بوده‌اید.
➖بورخس: فاقد مهارت‌های اجتماعی [هستم]. رمان‌های بسیار کمی خوانده‌ام.
❓یوسا: با این حال، شما شخصی هستید که رمان‌ها در آثار او ظاهر می‌شوند، اسمشان می‌آید یا حتی اختراع می‌شوند.
➖بورخس: بله، اما من توسط [ویلیام] تَکِری شکست خوردم. در عوض، دیکنز را خیلی دوست دارم.
❓یوسا: «بازار خودفروشی» خیلی کسل‌کننده بود.
➖بورخس: من [رمان] «پِندنیس» را می‌توانم بخوانم، با سعی و تلاش، «بازار خودفروشی» را نمی‌توانم.
❓یوسا: مثلاً [جوزف] کنراد، نویسنده‌ای که شما تحسینش می‌کنید، آیا به رمان‌های کنراد اهمیت نمی‌دهید؟
➖بورخس: البته که بله، به همین دلیل است که می‌گویم با استثنائات اندک. به عنوان مثال، موردِ هنری جیمز، که یک داستان‌سرای عالی و رمان‌نویس بود، بگذارید بگویم، نوع دیگری از استعداد.
❓یوسا: اما در میان مهمترین نویسندگان برای شما، هیچ رمان‌نویسی وجود ندارد؟
➖بورخس: ....
❓یوسا: در بین نویسندگانی که شما به عنوان بسیار مهم در نظر دارید اسم هیچ رمان‌نویسی هم هست، یا آنها فقط شاعران و مقاله‌نویسان هستند؟
➖بورخس: و داستان‌سرایان.
❓یوسا: و داستان‌سرایان؟
➖بورخس: خب من فکر نمی‌کنم «هزار و یک شب» رمان باشد، هست؟ یک گلچین بی‌پایان.
@ehsanname