گزارش تحقیقی | کیمیا صنعت مبنا؛ پروژه‌ای بزرگ در چابهار و جایگاه علی بیرقی

بررسی منابع عمومی نشان می‌دهد کیمیا صنعت مبنا یکی از پروژه‌های بزرگ پتروشیمی در منطقه آزاد چابهار است که در چارچوب پروژه‌های گروه باختر فعالیت می‌کند. یک منبع صنعتی، این شرکت را صراحتاً «زیرمجموعه گروه باختر» معرفی کرده و پروژه‌های آن را شامل دو کارخانه متانول در چابهار دانسته است.

۱. مأموریت و ابعاد پروژه

در سال ۱۴۰۰، عملیات اجرایی طرح کیمیا صنعت مبنا در چابهار با برنامه ساخت دو واحد متانول، یک واحد تبدیل متانول به الفین (MTO)، یک واحد پلی‌اتیلن و واحدهای پلی‌پروپیلن اعلام شد. برای این طرح، سرمایه‌گذاری حدود ۱.۳۵ میلیارد یورو به‌علاوه ۴۵۰۰ میلیارد تومان و ظرفیت تولید سالانه حدود ۱.۴۱۴ میلیون تن اعلام شده بود.

در منابع فنی جدیدتر نیز پروژه‌های متانول ۱۱۰۰ و ۱۲۰۰، واحد OVM و مخازن ذخیره‌سازی مرتبط با کیمیا صنعت مبنا دیده می‌شود.

۲. پروژه صرفاً روی کاغذ نیست

شواهد منتشرشده توسط پیمانکاران نشان می‌دهد عملیات مهندسی و ساخت تجهیزات برای این پروژه انجام شده است.

برای نمونه، شرکت مصنوعات فلزی سنگین اعلام کرده ۱۰ راکتور برای پروژه متانول کیمیا صنعت مبنا ساخته است؛ از جمله Prereformer، Hydrogenation و Desulphurization Reactor.

همچنین در یک گزارش فنی دیگر، ساخت و انتقال دو مبدل حرارتی سنگین برای دو کارخانه متانول چابهارِ کیمیا صنعت مبنا گزارش شده است.

گزارش دیگری از مدیریت ساخت پروژه نیز از بیش از ۷۰۰۰ تن سازه فلزی ساخته‌شده و هزاران تن سازه در حال ساخت و برنامه‌ریزی خبر می‌دهد.

بنابراین کیمیا صنعت مبنا را می‌توان یک پروژه صنعتی عظیم در مرحله توسعه و ساخت دانست، نه صرفاً یک شرکت بازرگانی یا پیمانکاری کوچک.

⸻

۳. علی بیرقی چه نقشی دارد؟

اینجا بخش مهم گزارش است.

در یک گزارش منتشرشده در سال ۲۰۲۵ درباره اعتراض برخی کارگران بومی چابهار، علی بیرقی به‌عنوان «مدیرعامل» کیمیا صنعت مبنا معرفی شده است. این گزارش همچنین احمد قربان‌زاده را مدیر طرح معرفی می‌کند.

این موضوع فقط در یک منبع دیده نمی‌شود. در فهرست خبری مربوط به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز گزارشی منتشر شده که علی بیرقی را مدیرعامل شرکت کیمیا صنعت مبنا معرفی می‌کند و از تقدیر از او به‌عنوان کارفرمای نمونه استان سیستان و بلوچستان در مرحله ملی خبر می‌دهد.

بنابراین، برخلاف یک ادعای صرفاً غیررسمی، چند منبع عمومی مستقل از یکدیگر، سمت مدیرعاملی علی بیرقی در کیمیا صنعت مبنا را گزارش کرده‌اند.

با این حال، برای گزارش نهایی باید تاریخ شروع و پایان مدیریت، شماره آگهی تغییرات و مشخصات هیئت‌مدیره از سوابق ثبتی شرکت استخراج شود؛ زیرا گزارش رسانه‌ای به‌تنهایی جایگزین سند ثبتی نیست.

⸻

۴. اهمیت این سمت

اهمیت موضوع از این جهت است که کیمیا صنعت مبنا در پروژه‌ای با مقیاس میلیارد یورویی و زنجیره‌ای از قراردادهای مهندسی، ساخت، تأمین تجهیزات و نصب فعالیت دارد. در منابع پیمانکاران، نام این شرکت به‌عنوان کارفرما یا طرف پروژه در قراردادهای تجهیزات سنگین، راکتورها، مبدل‌ها، مخازن و سازه‌های فلزی دیده می‌شود.

بنابراین اگر هدف گزارش، بررسی مسیر حرفه‌ای و اقتصادی علی بیرقی است، صرفاً ثبت عنوان «مدیرعامل» کافی نیست. باید مشخص شود:

علی بیرقی از چه تاریخی مدیرعامل بوده است؟
چه کسانی پیش از او این سمت را داشته‌اند؟
اعضای هیئت‌مدیره در دوره مدیریت او چه کسانی بوده‌اند؟
سهامداران شرکت چه اشخاص یا شرکت‌هایی هستند؟
رابطه مالکیتی کیمیا صنعت مبنا با گروه باختر دقیقاً چگونه است؟
قراردادهای اصلی پروژه در دوره مدیریت او با چه شرکت‌هایی منعقد شده‌اند؟
آیا میان مدیران کیمیا صنعت مبنا و پیمانکاران اصلی، ارتباطات مدیریتی یا سهامداری مشترک وجود داشته است؟

جمع‌بندی

آنچه در این مرحله قابل اتکا‌تر از سایر ادعاهاست این است که کیمیا صنعت مبنا پروژه‌ای بزرگ در حوزه پتروشیمی و متانول در چابهار دارد، در منابع صنعتی به‌عنوان مجموعه‌ای از گروه باختر معرفی شده و علی بیرقی در چند منبع عمومی به‌عنوان مدیرعامل آن معرفی شده است.

اما برای اینکه این یافته وارد یک گزارش تحقیقی درباره شبکه اقتصادی و ارتباطات علی بیرقی شود، گام بعدی باید بررسی زنجیره ثبتی شرکت و اشخاص پشت آن باشد؛ یعنی از «مدیرعامل چه کسی است؟» عبور کنیم و به «چه کسانی مالک، عضو هیئت‌مدیره، صاحب امضا و طرف قرارداد این شرکت بوده‌اند؟» برسیم

@efffsha21