✍️شاخص‌های جهانی چه تصویری از وضعیت توسعه اجتماعی ایران ارائه می‌دهند؟


🔷 پس از دهه 1950 میلادی و پایان جنگ جهانی دوم تغییر پارادایمی در توسعه معطوف به تحول و توسعه اجتماعی است که ضمن گسترش افق‌های انتخاب و آزادی افراد، کاهش فقر و تخریب محیط‌زیست، افزایش بهداشت و طول عمر و به‌طور کلی ارتقای کیفیت زندگی را به‌همراه دارد. برنامه‌های بانک جهانی بعد از دهه 1970، نشست سازمان ملل (1995) در شهر کپنهاگ، گزارش سازمان ملل در اوایل دهه 1990 با رویکرد توسعه انسانی، صدور بیانیه آمستردام، اهداف توسعه هزاره و سایر نشست‌های مرتبط با توسعه و محیط‌زیست نقاط عطفی در کاربرد رویکرد توسعه اجتماعی است.

🔷 شاخص‌های مختلفی برای سنجش مفهوم «توسعه اجتماعی» وجود دارد که از سوی سازمان‌های جهانی و بین‌المللی ارائه شده‌اند. در این یادداشت سعی شده است برخی از مهم‌ترین شاخص‌ها و گزارش‌هایی که در سطح بین‌المللی وضعیت توسعه اجتماعی را مورد سنجش قرار می‌دهند، معرفی شوند و با توجه به شاخص‌های انتخابی، گزارشی از وضعیت کنونی توسعه اجتماعی در ایران ارائه شود.

🔷 نتایج رتبه‌بندی سال 2020 نشان می‌دهد، ایران با نمره 64.49 از 100 در میان 163 کشور رتبه 93 را در «شاخص پیشرفت اجتماعی» به خود اختصاص داده است. شایان ذکر است ایران با درآمد سرانه 536/14 دلار در رتبه 77 جهان قرار دارد.

🔷 وضعیت کنونی توسعه اجتماعی در ایران براساس «شاخص کامیابی لگاتیوم» 2019 در مقایسه با سایر کشورهای جهان نشان می‌دهد، کشور با نمره 48.3 از 100 در میان 167 کشور مورد بررسی در سال 2019، در جایگاه 119 قرار دارد.

🔷 طبق تقسیم‌بندی برنامه توسعه ملل از وضعیت کشورها در «شاخص توسعه انسانی»، باید کشور ایران را با شاخص 0.797 و رتبه جهانی 65 از 189، کشوری با میزان توسعه انسانی بالا در سال 2019 قلمداد کنیم. طبق گزارش توسعه انسانی کشورهایی با شاخص توسعه انسانی بین 0.7 تا 0.799 جزء کشورهای با سطح توسعه انسانی بالا محسوب می‌شوند.

🔷 رتبه ایران در «گزارش جهانی شادکامی » 2020 با نمره 4.672 در بازه (10-0) از بین 157 کشور، 118 است.

🔷 جایگاه ایران در شاخص‌های توسعه اجتماعی منتخب نشان می‌دهد، کشور در وضعیت نسبتا آسیب‌پذیر قرار دارد. گفتنی است از بین ابعاد مختلف توسعه اجتماعی، بعد مربوط به بهداشت و سلامت و بخش آموزش در ایران وضعیت بهتری نسبت به بقیه ابعاد دارد. ازاین‌رو می‌بینیم در شاخص توسعه انسانی وضعیت ایران نسبت به سایر شاخص‌ها بهتر است. این یادداشت کوتاه سعی کرد وضعیت فعلی توسعه اجتماعی طبق آخرین آمار و اطلاعات موجود را تشریح نماید تا زمینه برای بررسی‌های مقایسه‌ای و روندی و تحلیل وضعیت موجود فراهم شود.

@EDPSA