🔴 جستاری درخصوص فروش ارز دولتی
🔴دکتر محمود جامساز

🔵 اغلب مردم می‌پرسند تورم و نرخ ارز تا کجا بالا می‌رود و مقاومت نظام تا چه زمانی ادامه دارد. مقاومت هر کشور در برابر تهاجمات اقتصادی و نظامی تا زمانی ادامه خواهد داشت که ۵ مولفه تامین مالی و لجستیکی جنگ، مدیریت بحران‌های اقتصادی و اجتماعی، مدیریت تورم و نرخ ارز و رضایت مردمی به طور هماهنگ، در یک راستا قرار گیرند.

شاخص‌های اقتصاد جمهوری اسلامی پس از سال‌ها تحریم‌های بین‌المللی به شدت فرو افتاده و اسباب اوج‌گیری تورم مزمن، کاهش ارزش پول ملی و قدرت خرید مردم و افزایش افسارگسیخته نرخ دلار و در نتیجه فقر و فاقه مردم را فراهم کرده و اینک‌ سیاستگذار اقتصادی در برابر تحریم‌های جدید و تهاجم مالی و نظامی پس از جنگ کنترل خود را بر متغیر‌های اقتصادی از جمله تورم و نرخ ارز از دست داده است و بنابراین مردم به تدریج پول ملی را به‌عنوان واسطه ذخیره ارزش کنار می‌گذارند که از علائم ظهور ابرتورم است.

همانطور که اشاره شد فروش ارز توسط بانک مرکزی ممکن است هدف دیگری را هم تعقیب کند و آن تامین مالی دولت است. اگر بانک مرکزی ارز را واقعا با هدف مدیریت بازار ارز به فروش برساند و ریال حاصل را خود جذب کند، این عملیات لزوما کسری بودجه را تامین نمی‌کند اما بعید است که بانک مرکزی صرفا با هدف جمع‌آوری ریال و کاهش تورم و به‌تبع کاهش ارزش دلار، دست به چنین اقدامی زده باشد بلکه به گفته رییس‌جمهور، دولت در تنگنای مالی است و پول ندارد و بنابراین جمع‌آوری ریال می‌تواند دولت را از مخمصه بی‌پولی موقتا نجات دهد، بنابراین باید یک رابطه حسابداری مشخصی میان فروش ارز، ترازنامه بانک مرکزی و انتقال منابع ریالی به دولت وجود داشته باشد. در این صورت منابع ریالی که به بودجه دولت تزریق شده مجددا به اقتصاد برمی‌گردد و‌ تقاضا را بالا می‌برد که منجر به تورم و کاهش ارزش پول ملی و افزایش دلار می‌شود .

از سوی دیگر این پرسش مطرح است که آیا بانک مرکزی می‌تواند به فروش دلار ادامه دهد؟ آیا این سیاست دوام دارد؟ در اینجا باید بین دوام سیاست و دوام اثر آن، تفکیک قائل شد.

فرض کنید که بانک‌مرکزی بتواند چند بار ارز بفروشد و در نهایت بازار به این پرسش می‌رسد که چقدر از ذخایر ارزی قابل مداخله در بازار باقی مانده است. اگر جواب بازار تردیدآمیز باشد، مداخله بعدی ممکن است اثر معکوس داشته باشد زیرا اگر مدیریت نقدینگی و پایه پولی و کسری بودجه و نحوه تامین آن و میزان دسترسی به صادرات نفت و گاز تغییر نکند، فروش دلار الزاما به معنای مدیریت ارزی و کاهش التهاب بازار نیست. متاسفانه بازار بسیار زودهنگام به عرضه ارز بانک مرکزی پاسخ داد. بهای دلار دیروز از ۲۷۲‌هزار تومان گذشت. این هشداری است به دولت و بانک مرکزی که بازار نسبت به سیاست‌های آنان و پول ملی بی‌اعتماد است. این اعتماد زمانی بازمی‌گردد که علل بنیادین ظهور تورم و کاهش ارزش پول و افزایش بهای ارز تغییر کند و این امر بدون تغییر در سیاست‌های خارجی امکان‌پذیر نخواهد بود./متن کامل



🔵 گفتار اقتصادی