«مدرسه برای جامعه ساخته نشده است. مدرسه خود هدف است».
گاستون باشلار، فیلسوف برجسته قرن بیستم و یکی از چهره‌های اصلی مکتب فرانسوی «معرفت‌شناسی تاریخی» بود.
او اندیشه‌ای کاملاً شخصی و مستقل از جریان‌های فکری زمانه‌اش پروراند؛ اندیشه‌ای که معمولاً با دوگانه‌ی «انسان روز» و «انسان شب» توضیح داده می‌شود: انسانی که از یک‌سو در نور شمعی به رؤیا فرو می‌رود و از سوی دیگر می‌کوشد سازوکار علمی همان رؤیا را دریابد.
باشلار باور داشت تخیل برای دانشمند، مانعی در مسیر عقلانی‌سازی است؛ علم باید خود را از شهودهای نخستین و خیال‌پردازی‌ها جدا کند. در مقابل، شعر از همین تصاویر آغازین تغذیه می‌کند، آن‌ها را پرورش می‌دهد و به ژرف‌ترین لایه‌های وجود انسان راه می‌یابد. اندیشه‌ی باشلار میان این دو قطب در نوسان است و همین دوگانگی، نیروی درونی تفکر او را شکل می‌دهد.
تأملات او در فلسفه علم و تاریخ معرفت‌شناسی، به‌ویژه از خلال مفاهیمی مانند «موانع معرفت‌شناختی» و «گسست‌های معرفت‌شناختی»، همچنان موضوع پژوهش و گفت‌وگو هستند.
باشلار فلسفه را هنر «نه گفتن» و «اندیشیدن برخلاف عادت ذهن» می‌دانست و بر این باور بود که در قرن بیستم روحی تازه در علم در حال ظهور است.
ترجمه و زیرنویس: ساغر رمضانی
#گاستون_باشلار
Post #19
310
مدرسه پاریا «مدرسه برای جامعه ساخته نشده است. مدرسه خود هدف است». #گاستون_باشلار