*حکمرانی و اندیشکده: سخن آغازین*

دکتر علی حسین صمدی
مدیر اندیشکده حکمرانی و قانون گذاری و دبیر شورای علمی استان فارس


مرور نظریه های نوین (پس از جنگ جهانی دوم) توسعه اقتصادی، نشان می دهد که اندیشمندان توسعه از دهه 1930 تا 1990 تنها به کمیت (کوچک و بزرگ بودن) دولت توجه می کردند. اما از دهه 1990 به بعد، توجه اقتصاددانان توسعه به سمت کیفیت دولت ها در فرایند توسعه متمرکز شد و *پارادایم حکمرانی خوب* مطرح شد. در همین راستا، مهم ترین تحول نظری در علوم سیاسی و جامعه شناسی از اواخر قرن20، *گذار از پارادایم حکومت محور به پارادایم حکمرانی* و در سال های اخیر از *گذار از حکمرانی سنتی به حکمرانی داده محور* بوده است . اما *حکمرانی چیست و اندیشکده های حکمرانی دنبال چه چیزهایی هستند؟*

*تعریف حکمرانی*:

حکمرانی با حکومت داری تفاوت دارد: حکومت، *صرفاً به نهادهای رسمی دولتی توجه دارد*، اما *در حکمرانی، به مشارکت همه بازی گران (دولت، بخش خصوصی، جامعه مدنی، رسانه ها، نهادهای محلی، شهروندان، و ....)* توجه می شود.
با این وجود، تعاریف متعددی برای حکمرانی وجود دارد و اتفاق نظری در بین اندیشمندان این حوزه به واسطه پیچیدگی موضوع وجود ندارد. در این نوشتار به سه تعریف مهم اشاره می شود:

• *حکمرانی، هنر فرایند اداره امور جمعی است*.

• *حکمرانی، فرایند شرکت همه بازی گران جامعه در تصمیم سازی، اجرا و نظارت به منظور انتفاع همه مردم است.*

• *حکمرانی مجموعه ای از نهادها بوده و شامل “نهادهای سیاسی جامعه، ظرفیت دولت و تنظیم نهادهای اقتصادی” است*.( عجم اوغلو، 2008)


*فلسفه وجودی فعالیت اندیشکده‌ها (Think Tanks)*

*معمولاً بین یافته های پژوهشی دانشگاهی و تصمیمات در سطح اجرایی در تمامی جوامع، یک سری شکاف هایی وجود دارد*. اصلی ترین فلسفه وجودی اندیشکده ها، به پرکردن این شکاف مربوط می شود. در کنار این، برخی موارد درباره اندیشکده ها (ی عمومی و تخصصی) قابل ذکر است.

*اندیشکده ها:*
• *چشم و گوش تحلیلی مجلس و دولت و جامعه و ....* هستند.

• *به‌عنوان کارآفرینان سیاست، ترویج‌دهندگان هنجارها و واسطه‌های ایده*، عمل می کنند. شاید مهمترین وظیفه و نقش اندیشکده این باشد که به عنوان کارآفرین سیاست باید عمل کنند و دنبال خلق و یا کشف فرصت های مناسب برای سیاست گذاری باشند.

• روی *موضوعات مربوط به ساختار و کیفیت اداره کشور و نهادهای عمومی* متمرکز می شوند.

• *بر تغییرات نهادی (تغییر قواعد بازی) و توسعه سیاست‌ها در سطوح ملی، منطقه‌ای و جهانی* تمرکز می کنند.

*وظایف اندیشکده حکمرانی و قانون گذاری فارس*:

اندیشکده فارس، شامل یک شورا و چندین کارگروه مختلف است. شورای اندیشکده متشکل از استادان دانشگاه ها، خبرگان و نخبگان میدان است. برخی کارگروه های این اندیشکده نیز عبارتند از: *حکمرانی اقتصادی و مالی، حکمرانی خانواده، حکمرانی آب و محیط زیست، حکمرانی مدیریت بحران؛ حکمرانی بهداشت و سلامت، حکمرانی انرژی، حکمرانی آموزش، حکمرانی هوش مصنوعی، حکمرانی گردشگری به ویژه سلامت، و ....*

در راستای تحقق شعار حکمرانی نو مبتنی بر *چهار اصل: کارآمدسازی، شفاف سازی، هوشمندسازی و مردمی سازی* اداره کشور با استفاده از ظرفیت نخبگان و تجربه صاحب نظران و اندیشمندان، برای اندیشکده استان فارس وظایف زیر تعریف شده است:

• شناسایی و تشکیل شبکه و بانک اطلاعات اندیشه ورزان متعهد و متخصص

• تدوین نظام مسایل، اولویت ها، راه حل یابی و مساله گشایی فراروی استان ها

• تعامل با نمایندگان استان جهت احصاء نیازها و پشتیبانی های پژوهشی در سطح محلی و ملی

• ارائه نظرات کارشناسی در خصوص ظرفیت‌ها و چالش‌های استان

• مشورت به مرکز پژوهش‌ها و نمایندگان استان،

• نظارت‌های میدانی بر حسن اجرای قوانین،

• انجام پروژه‌‌های مطالعاتی و آینده پژوهشی،

• بررسی و اظهارنظر در مورد طرح‌ها و لوایح ارجاعی از طرف مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، و

• برخی وظایف اداری و ارتباطی با مرکز و سایر سازمان ها و نهادها

*برای آشنایی با فعالیت های این اندیشکده از طریق زیر به کانال اندیشکده بپیوندید.*

شناسه: https://ble.ir/FarsGovTT

🇮🇷 اندیشکده حکمرانی و قانونگذاری استان فارس / اسفندماه ۱۴۰۴🇮🇷