#کتاب‌گرد (۱)

▪️آیا مسائل ظریف الاهیاتی را نباید برای عامۀ مردم گفت؟

🔹گاهی اوقات گفته می‌شود مسائل ظریف عقلی نباید برای عموم مردم گفته یا نوشته شود، چراکه انسانِ عامی فاقد توانایی عقلی لازم برای فهم و ارزیابی آن‌هاست و در نتیجه سردرگم می‌شود. این استدلال خطرناکی است و مستقیماً باعث به‌وجودآمدن ریاکاری در جامعه می‌شود. در روزگار گذشته که مطبوعات وجود نداشت، برخی از مسلمانان برجسته (نظیر غزالی) کتاب‌هایی نوشتند که برای انتشار عمومی نبود، بلکه برای حلقۀ نخبگان روشن‌فکر بود. این شیوه چه خوب بود و چه بد، در هر صورت، امروز قابل‌استفاده نیست. حتی به دلایل اخلاقی فکر نمی‌کنم چنین رویکردی مُجاز باشد. این همان رویکردی است که برخی از روشن‌فکران هندو اتخاذ کردند. برای مثال، وقتی آنان در مورد مسئلۀ توحید تحت فشار قرار می‌گیرند، می‌گویند توحید یا وحدانیت خداوند بی‌‌شک آموزه‌‌ای صحیح است؛ اما اصرار می‌ورزند که چون انسانِ عامی نمی‌تواند خدایی مطلق را درک کند، استفاده از بت به‌منزلۀ وسیله برای او ضروری است. دفاعیه‌نویسانِ دورۀ یونانی‌مآبی درست همین استدلال را برای دفاع از شرک خود در برابر حملۀ بی‌امان مسیحیت به کار می‌گرفتند. اسلام دینی دموکراتیک است. اسلام این امتیازات ویژه و ادعاهای طبقۀ برهمن و روشن‌فکر را از میان برداشت. تعالیم اسلام فقط برای روشن‌فکران نیست، بلکه به همۀ نوع بشر اختصاص دارد. اگر کسی از حقیقتی اطمینان پیدا کرد، وظیفه دارد آن را آشکارا بازگو کند.

🔻مأخذ:
فضل‌الرحمان، «پیامبر و وحی الهی»، مقالۀ ضمیمه در: نبوت در اسلام: فلسفه و اعتقاد رسمی، ص۱۶۳-۱۶۴.

#فضل‌الرحمان #امیررضا_صادقی
#نبوت_در_اسلام #نشر_نی

@doornamaa