🔻شبیری زنجانی؛ علم، آزادگی و اخلاق عالم دینی

✍ سیدمحمدعلی ایازی

✔️آیت‌الله سید موسی شبیری زنجانی از جمله عالمانی بودند که جامعیت علمی را با وارستگی اخلاقی، استقلال رأی و مردم‌داری درآمیخته بودند.
دامنه دانش ایشان تنها به فقه، اصول و رجال محدود نمی‌شد؛ در تاریخ، نسخه‌شناسی و ملل و نحل نیز مطالعات گسترده‌ای داشتند و تحولات یک قرن اخیر را با دقت دنبال می‌کردند.
در کنار دانش، آنچه در شخصیت ایشان برجستگی داشت، استقلال از قدرت، مناعت طبع و دفاع از مظلوم بود. هرگاه فردی برای دادخواهی نزد ایشان می‌آمد، با رویی گشاده سخنش را می‌شنیدند و تا آنجا که می‌توانستند برای رفع مشکل او تلاش می‌کردند.
ایشان با مدح و تملق نیز میانه‌ای نداشتند و در برابر مبالغه و سخنان نادرست، حتی در مجالس دینی، تذکر می‌دادند. بر اعتدال تأکید داشتند و هشدار می‌دادند که افراط در شعائر و برنامه‌های دینی می‌تواند نتیجه‌ای معکوس داشته باشد.
شاید یکی از مهم‌ترین وجوه شخصیت ایشان، هنر سکوت در برابر هیاهو بود. در مواجهه با اختلافات و حاشیه‌ها، غالباً از مجادله پرهیز می‌کردند و شأن عالم را بالاتر از ورود به هر نزاعی می‌دانستند؛ منش و رفتاری که می‌توان آن را با این آیه قرآن نزدیک دانست:
«وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا»(فرقان، ۶۳)
میراث شبیری زنجانی تنها در آثار علمی و شاگردان ایشان خلاصه نمی‌شود؛ بخشی از این میراث، الگویی از عالمی مستقل، اخلاق‌مدار، مردم‌دار و دور از هیاهوی قدرت است؛ الگویی که جای خالی آن در حوزه علم و فرهنگ دینی به آسانی پر نخواهد شد.
📎 پيوند به متن کامل یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46411/



🆔 @dinonline