این روزها عنوان‌های Agentic Developer (توسعه‌دهندهٔ مسلط به عامل‌ها) و AI-powered Developer (توسعه‌دهندهٔ توانمند با هوش مصنوعی) را زیاد می‌بینیم.

اما استفاده از ابزارهای کدنویسی کافی است که خودمان را با این عنوان‌ها معرفی کنیم؟

به نظرم معیار، تعداد ابزارها نیست؛ این است که چه کاری را می‌توانیم واگذار کنیم، چطور درستی نتیجه را بسنجیم و کجا کنترل را نگه داریم.

این ۹ گام، یک نقشهٔ پیشنهادی برای پیدا کردن جای خودمان است؛ نه یک استاندارد رسمی.

۱. کمک بگیر، اما بفهم
از هوش مصنوعی برای توضیح کد و تحلیل خطا کمک بگیر.
نشانهٔ آمادگی: بتوانی پاسخ را توضیح بدهی و بخش‌های نامطمئنش را تشخیص بدهی.

۲. مسئله را روشن کن
قبل از Prompt، هدف، محدودیت و Acceptance Criteria (معیار پذیرش) را بنویس.
نشانهٔ آمادگی: قبل از گرفتن پاسخ، بدانی خروجی قابل‌قبول چیست.

۳. زمینهٔ درست فراهم کن
با Context Engineering (طراحی زمینه)، فایل‌ها، قواعد و اطلاعات مرتبط را در اختیار مدل بگذار؛ نه کل پروژه را بی‌هدف.
نشانهٔ آمادگی: کمتر مجبور شوی حدس‌های اشتباه مدل را اصلاح کنی.

۴. با شواهد اعتماد کن
با Verification (راستی‌آزمایی)، خروجی را تست و بازبینی کن. تست‌های تولیدشده هم نیاز به بررسی دارند.
نشانهٔ آمادگی: دلیل پذیرش تغییر، شواهد باشد؛ نه توضیح قانع‌کنندهٔ مدل.

۵. کار را قابل‌کنترل کن
با Task Decomposition (تقسیم کار)، درخواست بزرگ را به طرح، تغییرات کوچک، تست و بازبینی بشکن.
نشانهٔ آمادگی: بتوانی هر بخش را مستقل بفهمی و اصلاح کنی.

۶. روش تکرارپذیر بساز
یک Workflow (گردش‌کار) مشخص برای کاری مثل رفع باگ تعریف کن: بازتولید، تست، اصلاح و بازبینی.
نشانهٔ آمادگی: خودت و همکارت بتوانید این روش را روی چند کار مشابه تکرار کنید.

۷. اختیار محدود واگذار کن
به Agent (عامل اجرایی) کار چندمرحله‌ای بده؛ با دسترسی محدود، نقاط تأیید و امکان Rollback (بازگردانی).
نشانهٔ آمادگی: بتوانی اجرا را بررسی و متوقف کنی و تغییرات را برگردانی.

۸. اثر واقعی را بسنج
در Evaluation (ارزیابی)، زمان کل، بازبینی، دوباره‌کاری، خطا و هزینه را با روش قبلی مقایسه کن.
نشانهٔ آمادگی: بدانی هوش مصنوعی کجا کمک می‌کند و کجا نه.

۹. مسئلهٔ بهتری حل کن
با Product Thinking (تفکر محصولی)، بپرس: آیا این قابلیت لازم است؟ آیا گلوگاه واقعاً کدنویسی است؟
نشانهٔ آمادگی: اثر کارت در نتیجهٔ محصول دیده شود، نه فقط حجم کد.

ممکن است در تست‌نویسی قدم هفتم باشی و در معماری قدم دوم؛ طبیعی است. بلوغ بیشتر هم الزاماً یعنی اختیار بیشتر دادن نیست؛ یعنی واگذاری متناسب با ریسک.

برای معرفی توانایی‌ات، به‌جای یک عنوان کلی، شواهد بده:
«رفع باگ را با گردش‌کار مشخص، تست و بازبینی انجام می‌دهم.»

حالا قدم بعدی را مشخص کن:
«در کارِ …، در قدمِ … هستم و این هفته روی … تمرین می‌کنم.»

هدف، واگذاری فهمیدن نیست؛ تقویت توان تصمیم‌گیری ماست.

@DevTwitter | <HamidReza Madani/>