دلایل
🔻🔻🔻
🔶 لزوم سرمایه‌گذاری اقتصادی و زیرساختی چینی‌ها در ایران در قالب قراردادهای بلند مدت (مثل قرارداد ۲۵ ساله):
این محور که بیشترین میزان فراوانی را در میان اظهار نظرات مسئولین ایرانی را به خود اختصاص داده است، در مورد لزوم انعقاد قراردادهای متعدد اقتصادی و سیاسی میان دو کشور ایران و چین به منظور همکاری هرچه بیشتر این دو کشور با یکدیگر اشاره دارد. دلیل این امر، به ویژه پس به انعقاد قرارداد ۲۵ ساله میان ایران و چین برمی‌گردد.
میل مسئولین از دوره‌ی دولت گذشته تا دولت فعلی نسبت به سرمایه‌گذاری چینی‌ها افزایش یافته است.

🔶 چرخش به شرق، حفظ و توسعه‌ی روابط دیپلماتیک با چین عامل تقویت توازن منطقه‌ای در مواجهه با غربی‌ها:
این محور اشاره به بسط و توسعه‌ی روابط دیپلماتیک میان ایران و کشورهای شرقی در عرصه‌ی ایجاد صلح وثبات در منطقه و همچنین توازن بین‌المللی در عرصه‌ی رقابت با کشورهای غربی است. دلیل اقبال مسئولین ایرانی و چرخش به سمت شرق با محوریت دولت چین، ناکامی در فرجام رسیدن مذاکرات برجام و بدقولی‌های طرفین غربی است. پس از ناکامی در برجام و اعمال تحریم‌ها از سوی ایالات متحده و هم‌پیمانانش، توسعه‌ی روابط با طرفین شرقی به ویژه چینی‌ها احساس شده است که عضویت ایران در اجلاس شانگهای و توسعه‌ی جاده ابریشم از نمودهای بارز آن است.

🔶 دوستی و همکاری چین در کنترل اپیدمی کرونا:
این محور به دلیل همکاری گسترده چینی‌ها در انتقال تجربیات و به ویژه ارسال گسترده واکسن سینوفارم چینی باعث نزدیکی بیشتر مسئولان ایرانی با دولت چین شده است، که نتیجه‌ی این همکاری کنترل اپیدمی کرونا از طریق واکسیناسیون، پس از پشت سرگذاشتن چند موج اپیدمی هولناک بوده است.
وجود ابهام در قرارداد ۲۵ ساله، خدشه وارد شدن بر استقلال و منافع ملی: بیشترین میزان محتوای انتقادی مربوط به ابهام در قرارداد ۲۵ ساله است. اگرچه اکثر مسئولان ایرانی نسبت به لزوم امضای همکاری در قراردادهای بلند مدت تأکید داشته‌اند، اما برخی از مسئولان به دلیل عدم شفافیت این قرارداد گلایه‌مند بوده‌اند. در میان منتقدان، برخی نمایندگان مجلس از طیف‌های مختلف سیاسی و رئیس جمهور اسبق به همراه اصلاحطلبان از جمله منتقدان به این قرارداد بوده‌اند.
اتکا به چین، عاملی بازدارنده در برقراری رابطه با غربی‌ها و حفظ برجام: اتکای کامل به دولت‌های روسیه و چین که به تقویت گفتمان پروشرق در میان اکثر مسئولان ایران مبدل شده است، باعث ایجاد انتقاداتی به این رویه از سوی دیگر مسئولان شده. دلیل این امر سابقه‌ی روابط چین با کشورهای دیگر، خصوصاً دیپلماسی قرض‌ـ‌تله است، که این احساس را به وجود می‌آورد که در آینده منافع ملی ایران قربانی روابط با چین شود و شاهد نوعی استعمار‌ـ‌مالی باشیم و دستیابی به توافقی مطلوب در مذاکرات پنج به علاوه یک دور از دسترس باشد.

🔶 استفاده ابزاری از بنادر ایران در جهت غارت منابع اولیه و تحمیل کالاهای بی‌کیفیت:
استفاده از گلوگاه‌های تجاری ایران به ویژه خلیج فارس در جهت صید فله‌ای و بی‌رویه (صید ترال) در سواحل خلیج فارس از سوی کشتی‌های چینی موجب شده است تا برخی از مسئولان محلی و حتی برخی از نظامیان نسبت به آن جهت‌گیری منفی داشته باشند. دلیل این مخالفت‌ها به کمبود ماهی در جاسک، بندرعباس و قشم و فقر و تنگدستی صیادان محلی اشاره دارد. همچنین ورود اجناس بنجل و بی‌کیفیت ایرانی از مرزهای آبی و هوایی موجب شده است تا برخی از مسئولان نسبت به راکد شدن تولید ملی به دلیل اشبع کالاهای چینی توسط بازار داخلی گلایه‌مند باشند.