سیاره‌‌ی زمین و حیاتِی که در آغوش گرفته است هر دو تاریخی طولانی و پرماجرا دارند. این تاریخ به حدی طولانی است که ذهن انسان در درک مقایس‌های زمانی مشخصی که در حوزه‌های علوم زیستی و زمین‌شناسی برای توضیح پدیده‌های تکاملی بیان می‌شود، ممکن است دچار سردرگمی و ناتوانی شود. اساساً یکی از دلایلی که برخی افراد در وقوع تکامل تردید دارند همین است که درک روشنی از طولِ دوره‌های زمین‌شناختی ندارند و به نظرشان چنین تغییر و تحولی در موجودات در ۱۰ یا ۱۰۰ میلیون سال بعید به نظر می‌رسد.

این موضوع چندان عجیب نیست. ذهن انسان که در ساوانای آفریقا تکامل یافته است، برای این ساخته نشد تا دوره‌های صدها میلیون ساله یا مقیاس‌های کوانتومی و سرعت‌ نور را درک کند. انسان باید مغزی را توسعه می‌داد تا به بقایش کمک کند. مثلاً فاصله از شکار یا صیاد را تشخیص دهد، زمان را بر اساس خورشید و ماه محاسبه کند، و حداکثر سرعتی هم که در عمرش دیده بود سرعت دویدن غزال‌ها و یوزپلنگ‌ها بود. انسانی که امروز هم میانگین طول عمرش از ۸۰ سال تجاوز نمی‌کند، طبیعی است درک روشنی از دوره‌های زمانیِ میلیون ساله یا میلیارد ساله نداشته باشد. وقتی ذهن با این مقیاس‌ها بیگانه است، فقط با وقت گذاشتن و عمیق شدن در آن حوزه‌ی علمیِ خاص است که می‌توان ذهن را از تاریکی و ابهام نسبت به آن موضوع خارج کرد. اما در این‌جا می‌خواهیم ببینیم اگر تاریخ طولانی زمین را با چیزهایی که برایمان آشناترند توضیح دهیم، این زمان طولانی و تغییراتِ ناشی از گذرِ آن چقدر پذیرفتنی‌تر به نظر می‌رسند.

اگر قرار باشد کتابی درباره‌ی تاریخ زمین بنویسیم و هر سال از این تاریخ را در یک صفحه از کتاب بگنجانیم، تعداد صفحات کتابمان ۴,۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰ خواهد شد! به عبارت دیگر ضخامت کتابمان ۲۳۲ کیلومتر می‌شود. یک فردِ کتاب‌خوان معمولی که با سرعت متوسطِ یک صفحه در هر دو دقیقه کتاب می‌خواند، به زمانی بالغ بر ۱۷۵۰۳ سال زمان برای به پایان رساندن این کتاب نیاز دارد، با این فرض که هیچ کار دیگری (مثل خوردن، خوابیدن و...) انجام ندهد. اگر شما یک خواننده‌ی فوق سریع باشید و بتوانید در هر ثانیه دو صفحه از این کتاب را بخوانید، باز هم به ۷۳ سال زمان برای خواندنِ کل کتاب نیاز خواهید داشت!

می‌توانیم کار را کمی ساده‌تر کنیم. اگر هر صفحه حاوی ۱۰,۰۰۰ سال از تاریخ زمین باشد، کتاب تاریخ ما، کتابی ۴۶۰,۰۰۰ صفحه‌ای خواهد بود و خواننده‌ی پرسرعت ما (دو صفحه در هر ثانیه) نیز به دو روز و نیم زمان نیاز دارد تا کتاب را تمام کند.

عمر ۴.۶ میلیارد ساله‌ی زمین به‌ راستی عمری طولانی است و زمان کافی وجود داشته است تا مکانیسم‌هایی که تکامل را به پیش می‌بردند، چنین تنوع زیستی عظیمی را در سیاره‌ی زمین پدید آورند.

- سپنتا نوروزیان

مقیاس‌ها از: موزه‌ی دیرینه‌شناسی دانشگاه برکلی کالیفرنیا
https://goo.gl/vmpjf

@daneshhamegani