تعجبي ندارد كه براي شروع #معرفي_مترجم محمد قاضی اولين انتخابمان باشد.
او آموختن زبان فرانسه را در مهاباد نزد اديب «گیو مکریانی» آغاز کرد. در سال ۱۳۰۸ با کمک عموی خود از آلمان ديپلم حقوق گرفته بود و در وزارت دادگستري كار می‌کرد. او به تهران آمد و در سال ۱۳۱۵ از دارالفنون در رشته ادبی دیپلم گرفت. او در طول این دوران همیشه جزو بهترین شاگردان زبان فرانسه بود. از ابتدای دههٔ ۱۳۲۰ با ترجمهٔ اثری کوچک از ويكتور هوگو به نام «كلود ولگرد»، نخستین قدم را در راه ترجمه برداشت و پس از آن ۱۰ سال ترجمه را کنار گذاشت.
پس از صرف یک سال‌و نیم وقت برای ترجمهٔ جزيره پنگوئن ها اثر آناتول فرانس، به‌زحمت توانست ناشری برای این کتاب پیدا کند. اما سه سال بعد که این اثر انتشار یافت، به دلیل شیوایی و روانی و موضوع متفاوت کتاب، آناتول فرانس جزو نویسندگان بی‌بازاری که کتابشان در انبار کتاب‌فروشانِ ایران خاک می‌خورد درآمد. در این باره نجف دريابندري در روزنامه اطلاعات مطلبی با عنوان «مترجمی که آناتول فرانس را نجات داد» خطاب به محمد قاضي نوشت.
در سال ۱۳۳۳ کتاب شازده كوچولو نوشتهٔ سنت اگزوپري را ترجمه کرد که بارها تجدید چاپ شد. و محمد قاضي هر بار كتاب را با نگاه نقادانه به خود ويرايش مي كرد.
محمد قاضی با ترجمهٔ دورهٔ کامل دن كيشوت اثر سروانتس در سال‌های ۱۳۳۶ تا ۱۳۳۷ جایزهٔ بهترین ترجمهٔ سال را از دانشگاه تهران دریافت کرد.
محمد قاضی پس از بازنشستگی به فعالیت در سازمان فرهنگي-هنري كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان پرداخت که حاصل این دوره ترجمهٔ کتاب‌های «باخانمان» از هكتور مالو، ماجراجوی جوان از ژاک ژروند و زورباي يوناني از نيكوس كازانتزاكيس است.
بعضی نویسندگان را نخستین بار محمّد قاضی با ترجمه به ایرانیان معرفي كرد.
از جمله آثار چشم گير او در ميان ٦٤ اثر ترجمه شده:
دن کیشوت، سروانتس/سپید دندان، جک لندن/ شاهزاده و گدا، مارك تواين/ساده‌دل، ولتر/ آخرین روز یک محکوم، ویکتور هوگو/ تاریک‌ترین زندان، ایوان اولبراخت/ نیه توچکا، فئودر داستایوسکی/ نان و شراب، ایگناتسیو سیلونه/ آدم‌ها و خرچنگ‌ها، خوزوئه دو کاسترو/ قلعهٔ مالویل، روبر مرل/ کرد و کردستان، واسیلی نیکیتین/ سمرقند، امین معلوف
Post #591
288
- 👍 5
- ❤ 1
- 😍 1