یکی از موضوعاتی که با تغییرات مدیریتی Sonic دوباره به آن فکر کردم، یک مسئله قدیمی در صنعت کریپتو است.

گاهی اوقات، یک پروژه نه به خاطر ضعف فنی، نه به خاطر اسکم بودن و نه به خاطر شکست محصول، بلکه به خاطر رفتار خود کامیونیتی آسیب می‌بیند.

وقتی برای پروژه‌ای که یک تیم فنی پشت آن ایستاده، بدون سند و فکت فنی موج فاد، اتهام، تخریب شخصیت و برچسب «اسکم» راه می‌افتد، اولین قربانی، انگیزه سازندگان است.

افرادی که سال‌ها از زندگی‌شان را صرف ساختن کرده‌اند، ناگهان باید علاوه بر چالش‌های فنی، با فشار روانی، حملات رسانه‌ای، تهدیدهای امنیتی، حساسیت‌های رگولاتوری و حتی آسیب‌های شخصی و خانوادگی هم بجنگند.

نتیجه چیست؟

برنامه‌ریزی مالی پروژه به هم می‌ریزد، سرمایه‌گذارها محتاط‌تر می‌شوند، قیمت افت می‌کند، هولدرها ناامید می‌شوند و این ناامیدی، خودش سوخت موج بعدی فاد می‌شود.

یک چرخه معیوب.

چرخه‌ای که حتی می‌تواند یک پروژه سالم را هم از مسیر خارج کند.

به همین دلیل، وقتی می‌بینید یک پروژه هنوز تیم فنی و محصول واقعی دارد، نباید اجازه داد هر بحث غیر فنی تبدیل به معیار قضاوت آن شود.

اگر کسی گفت «این پروژه خوب نیست چون فلان شخص در آن کانتریبیوت کرده یا فلان شخص معرفیش کرده»، قبل از هر چیز یک سؤال ساده بپرسید:

آیا پروژه اسکم است، یا فقط از شخصی که در آن حضور دارد خوشش نمی‌آید؟

این دو، زمین تا آسمان با هم فرق دارند.

حتی اگر روزی شخصی در جایگاه Vitalik Buterin هدف یک هجمه دائمی، اتهام‌های بی‌پایه و فشارهای فرسایشی قرار بگیرد، آیا واقعاً عجیب است اگر تصمیم بگیرد از فضای عمومی فاصله بگیرد، کمتر دیده شود یا حتی دیگر مسئولیت مستقیم پروژه را نپذیرد؟

خیلی از توسعه‌دهندگان، بعد از چنین تجربه‌هایی ترجیح می‌دهند از پروژه کنار بروند، مسئولیت حقوقی خود را کاهش دهند یا حتی از این به بعد فقط با هویت ناشناس کار کنند.

و این دقیقاً همان چیزی است که نباید اتفاق بیفتد.

متأسفانه در کامیونیتی فارسی بارها دیده‌ایم که یک جرقه اولیه از سمت رقبا یا افراد ذی‌نفع کافی بوده تا موجی احساسی و گله‌ای شکل بگیرد؛ موجی که نه‌تنها اعتبار پروژه، بلکه برنامه‌ریزی، سرمایه‌گذاری و آینده آن را هم تحت تأثیر قرار داده است.

و در نهایت چه کسی بیشترین ضرر را کرده؟

نه رقبا.

نه فادکننده‌ها.

بلکه خود همین کامیونیتی.

انتقاد فنی، شفافیت و مطالبه‌گری برای بقای این صنعت ضروری است.

اما بین نقد فنی و ترور شخصیت، مرز باریکی وجود دارد.

اگر می‌خواهیم اکوسیستم قوی داشته باشیم، باید از تیم‌هایی که شفاف، علنی و در حال ساختن هستند مطالبه‌گر باشیم؛ نه اینکه بدون سند، آن‌ها را از ساختن پشیمان کنیم.

من هنوز هم ترجیح می‌دهم پشت تیم‌هایی بایستم که با وجود تمام سختی‌ها، هنوز ایستاده‌اند و می‌سازند.

سونیک و پروژه‌هایی که از سونیک معرفی کردم مثل FIVE و SNS و LUMOS از این نوع هستند. قطعا Metis از این‌ نوع است. قطعا کسی نمی‌تواند به Cake برچسب اسکم بودن بزند. با اطلاع عرض می‌کنم که همه این موارد منتظر بهبود شرایط مارکت هستند تا آپدیت‌های فنی خودشون رو در زمان مناسب پیاده‌سازی و اعلام کنند.

@cryptobyalireza