‍ ‍ 🖋علم سیاست، سیاست عمومی، و متون کانونی در مطالعات سیاست عمومی

مقالهٔ «متون کانونی در مطالعات سیاست عمومی: تحلیلی کمّی» که پژوهشگری از دانشگاه شیکاگو نوشته است، دانش سودمندی دربارهٔ آثار کلاسیک در مطالعات سیاست عمومی در دسترس ما می‌گذارد. این پژوهشگر (2013) روشی سه‌گانه در تشخیص متون کانونی در سیاست عمومی پی می‌گیرد. نخست با مرور ادبیات منتشرشده می‌کوشد هم دربارهٔ فرایندهای انتخابِ نوشته‌های مهم در این زمینه دریافتی حاصل کند و هم تلاش‌های پیشین در فراهم‌کردن آثار اساسی در زمینهٔ سیاست عمومی را بررسی کند. وی در این مرحله حجم بالایی از آثار را به لحاظ کتاب‌شناسی در دست دارد. از سوی دیگر، می‌کوشد با تحلیل ارجاعات به آثار و پیمایشی میان اهل نظر و اهل عمل در زمینهٔ سیاست عمومی، فهرستی از متون کانونی فراهم سازد. تحلیل میزان ارجاعاتْ سنجه‌ای برای تشخیص فراوانی ارجاع به اثر در اختیار پژوهشگر می‌گذارد و او از این طریق می‌تواند ارجاعات فراوان به اثری مشخص را چونان شاخصی از نفوذ و تاثیرگذاری آن اثر در نظر گیرد. پژوهشگر، با توجه به محدودیت‌های بالقوهٔ روش بررسی ارجاعات، روش سومی را نیز برای اطمینان از اعتبار یافته‌ها برمی‌گزیند. روش اخیر پیمایشی است میان افراد مطلع و فعال در زمینهٔ سیاست عمومی. نمونهٔ اولیه پیمایش شامل ۲۰۰۰ نفر از دانشگاهیان در ایالات متحده بود که در زمینهٔ سیاست عمومی فعالیت علمی داشتند. از میان این نمونه اولیه، ۴۰۰ نفر به‌طور تصادفی برگزیده شدند تا در پیمایش مربوطه شرکت کنند و از میان ۶۱ اثر پرارجاع این زمینه، آثار برتر را برگزینند. نتایج حاصل از این روش‌های سه‌گانه به فهرستی از ۳۳ متن کانونی در زمینهٔ مطالعات سیاست عمومی انجامیده است. البته، نویسنده برخی دیگر از آثار عمده و تاثیرگذار در سیاست عمومی را نیز به مقتضای اهمیت آنان از نظر بررسی ارجاعات و ایده‌های تأثیرگذار معرّفی می‌کند.

نویسندگانِ ۳۳ متن کانونی در مطالعات سیاست عمومی به شرحی که در فهرست زیر می‌آید هستند. از میان این نویسندگان، از رابرت دال دو اثر، از تئودُر لُوی دو اثر، از چارلز لیندبلام دو کتاب، از دانیل کانِمَن سه اثر که یکی از آنها با همکاری توِرسکی و دیگری با همکاری توِرسکی و اسلُویک چاپ شده است، در این فهرست وجود دارد. در مجموع، حدود نیمی از متون کانونی در مطالعات سیاست عمومی ــ و اگر شومپتر و جان کنت گلبریت اقتصاددان را نیز به حق در شمار دانشمندان علم سیاست قرار دهیم، بیش از ۵۱ درصد ــ به قلم دانشمندان علم سیاست نگاشته شده است. وانگهی، آثار اقتصاددانان این فهرست، مانند توسعه به مثابهٔ آزادی از سن، جهانی‌شدن و ملالت‌های آن از استیگلیتز، منطق کنش جمعی از اُلسُن، استراتژی منازعه از تامس شلینگ و نیز کتاب قدرت نخبگان از سی. رایت میلزِ جامعه‌شناس، جایگاهی روشن در علم سیاست داشته و در پیوند با موضوع علم سیاست بوده‌اند.

این سهم چشمگیر علم سیاست در متون کانونی مطالعات سیاست عمومی نشان از پیوند نزدیک پژوهش‌های سیاست عمومی با رشتهٔ اصلی علم سیاست دارد. وانگهی اگر به درستی دولت را مفهوم و موضوع کانونی علم سیاست و مطالعات سیاست عمومی بدانیم، می‌توان گفت تقریبا همهٔ آثار فهرست چنین نسبتی را با علم سیاست دارند، حتی تراژدی منافع مشترک از گَرِت هاردینِ بوم‌شناس. البته نقص این فهرست در آن است که محدود به آثار انگلیسی‌زبان و به ویژه آثار چاپ‌شده در ایالات متحده است. متون کانونی سیاست عمومی در سنّت فکری اروپایی که، دست‌کم در مورد فرانسه، کمتر از ایالات متحده تحت تأثیر رفتارگرایی و کمّی‌گرایی بوده و بیشتر متأثّر از نظریهٔ سیاسی و حقوق است (نک. پِر و پُله، ۱۳۹۶)، می‌تواند تفاوت‌هایی با این فهرست داشته باشد.

منبع: بهزاد عطارزاده، جستاری درباره مطالعات سیاست عمومی و علم سیاست، تهران، نشر میزان: ۱۴۰۰، صص ۹۶-۹۸

@cppstehran