تاثیر کوتاه مدت برد احتمالی بایدن بر اقتصاد کشور:

 ببشک برد و یا باخت هر کدام از دو نامزد جمهوری خواه و یا دموکرات در آمریکا تاثیرات قابل توجهی بر اقتصاد و زندگی روزمره در کشور ما خواهد گذاشت. این تاثیر را اما از سه منظر کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت بایستی بررسی کرد. در این نوشته تاثیر کوتاه مدت برد احتمالی بایدن را بررسی میکنیم.

در صورت برد بایدن انتظار میرود بخشی از جامعه به امید بازگشت احتمالی آمریکا به برجام و همچنین رفع تحریمها به فروش دلار و سکه در بازار بپردازند. در نتیجه چنین اقدامی قابل انتظار است که دلار قیمتی بین ۱۸ تا ۲۴ هزار تومان را تجربه کند. البته این اتفاق به این شرط رخ میدهد که دولت و دیگر جبهه های سیاسی کشور تماشاچی ماجرا باشند و در بازار دخالت نکنند. دولت گرچه علاقه مند است که در ماههای آخر حیات خود خاطره بهتری از خود به جا بگذارد و قیمت دلار را کاهش دهد، اما از آنجا که احتمال میرود گشایش در تحریمها خصوصا تحریمهای بانکی با سرعت صورت نپذیرد ممکن است برای حل مشکلات بودجه ای خود علاقه مند به سقوط شدید دلار نباشد. در عین حال بعضی از جناحهای سیاسی رقیب دولت هم ممکن است ترجیح بدهند دولت آینده دست بازی در قیمت دلار داشته باشد و قیمت دلار در دولت فعلی کاهش نیابد. بایستی توجه داشت که قاعدتا گشایش اقتصادی و رفع تحریم با سرعتی که مردم انتظار دارند رخ نخواهد داد. در اینصورت به نفع گروههای سیاسی حامی رییس جمهور احتمالی آینده است که قیمت دلار کاهش نیابد تا دولت بعدی میراث دار قیمت بالاتر دلار باشد و دست بازی برای مانورهای اقتصادی داشته باشد. لذا جناح های سیاسی ممکن است چندان موافق کاهش شدید قیمت دلار نباشند و عملا فروش دلارهای مردم باعث کاهش قابل توجه قیمت دلار نشود.

اجازه دهید اما ما نتایج رخ دادن اتفاق اول را بررسی کنیم و فرض کنیم قیمت دلار با انتخاب بایدن تا مرز بیست هزار تومان کاهش یابد. در چنین صورتی همزمان با کاهش قیمت دلار کاهش قیمت دیگر اقلام مصرفی خصوصا خودرو انتظار میرود. در صورت سقوط قیمت دلار و خودرو بخشی از مردم به امید کاهش قیمت دست از خرید ملک برمی دارند و انتظار یک رکود چند ماهه در بازار مسکن میرود. البته بایستی توجه داشت که حجم نقدینگی از سال ۹۲ تا کنون نزدیک به پانصد درصد رشد داشته است. همزمان قیمت مسکن در مناطق ۲۲ گانه تهران از حدود متری چهار ملیون تومان به متری ۲۶ میلیون رسیده است. لذا از آنجا که قیمت مسکن متناسب با حجم نقدینگی رشد کرده است انتظار میرود مسکن عملا به پایان دوره رشد خود نزدیک شده باشد و انتخاب احتمالی بایدن تنها کاتالیزور رکود در پیش خواهد بود. اگر کاهش قیمت دلار شدید باشد در آنصورت رکود مسکن نیز در بسیاری ازشهرها میتواند نسبتا عمیق شود. تهران و شهرهای اقماری آن اما ممکن است به دلیل تقاضای واقعی مسکن زودتر از رکود خارج شوند. (بحث مسکن را جداگانه در نوشته های بعدی بررسی خواهیم کرد.)

در صورت کاهش شدید قیمت دلار نمادهای صادرات محور بورس هم میتوانند از این شوک منفی متاثر شوند. در عین حال باید توجه کرد که دلار در شش ماهه دوم سال گذشته عمدتا قیمتی زیر ۱۵ هزار تومان داشت. در بیشتر اوقات در شش ماهه اول سال جاری نیز دلار عمدتا قیمتی در حدود بیست هزار تومان را تجربه کرد و  دلار تنها در دو ماه اخیر به سی هزار تومان جهش کرد. از اینرو حتی اگر دلار به محدوده بیست هزار تومان کاهش یابد توقع میرود سود سال آینده شرکتهای صادرات محور بطور متوسط کمتر از سود سال جاری نباشد. 

در صورت باخت بایدن و برد مجدد ترامپ اما سناریو به کلی برعکس خواهد شد. در آنصورت انتظار رشد سریع قیمت دلار و خودرو، و نمادهای دلارساز بورس میرود. مسکن انتظار میرود تا مدتی به رشد قیمت خود ادامه دهد. هرچند منطقی است حتی در صورت برد ترامپ رکود مسکن در آینده نزدیک رخ بدهد. 

البته بایستی متذکر شد تحلیل فوق در زمینه شوک موضعی انتخاب بایدن بود. واقعیت تاثیر انتخاب احتمالی بایدن و ترامپ اما بیشتر نتیجه خود را در پنجره میان مدت و بلند مدت نشان میدهند که در نوشته های بعدی بررسی میشوند.   

-------------------------
@complexityeconomics
کانال فیزیک و سیستمهای پیچیده اقتصادی اجتماعی، نوشته های دکتر سید علی حسینی اسفیدواجانی

ایسنتاگرام:
https://instagram.com/complexityeconomics
توئیتر:
https://twitter.com/ali_hosseiny_e?s=09