🔷تمام‌کردن؛ فضیلت فراموش‌شده حکمرانی

🔹روایتی از بارگاه شمس و پایان یک پروژه معلق

👤روزبه کردونی

🔹پانزدهم مهر، هنگامی که درهای بارگاه شمس تبریزی در خوی گشوده شد، فقط بنایی فرهنگی افتتاح نشد؛ یک تعلیق به پایان رسید. پروژه‌ای که سال‌ها میان تصمیم و اجرا، اعتبار و کمبود، مرکز و استان و امید و فرسودگی در رفت‌وآمد بود، سرانجام از جهان وعده‌ها بیرون آمد و به واقعیت پیوست.

تعلیق چگونه ساخته می‌شود؟

🔹پرسش این است: چگونه در روزگار جنگ، تحریم و کمبود منابع، پروژه‌ای متوقف دوباره به حرکت درآمد و به پایان رسید؟

🔹در ادبیات سیاست‌گذاری، فاصله میان تصمیم و نتیجه را «شکاف اجرا» می‌نامند. بسیاری از سیاست‌ها و پروژه‌ها نه به این دلیل که ضرورت ندارند یا نادرست طراحی شده‌اند، بلکه چون از این شکاف عبور نمی‌کنند، شکست می‌خورند. بارگاه شمس نیز سال‌ها با همین مسئله روبه‌رو بود. اهمیت مرحله نهایی پروژه در این است که این فاصله، دست‌کم در یک تجربه مشخص‌ بسته شد.

هفت مؤلفه در برابر هفت گسست

🔹در مرحله نهایی بارگاه شمس، هفت مؤلفه بر هفت گسست رایج در اجرای پروژه‌های عمومی چیره شدند: تعهد سیاسی و سیاستی بر بی‌تصمیمی، انسجام افقی بر پراکندگی نهادی، پیوستگی عمودی بر فاصله مرکز و میدان، تعلق استانی و محلی بر مسئولیت‌گریزی، همراهی جامعه فرهنگی و حوزه عمومی بر انزوای اجتماعی تصمیم، مدیریت میدانی بر شکاف اجرا و انضباط منابع و زمان بر فرسایش و تعویق.

وقتی مرکز و میدان از هم جدا نیستند

🔹یکی از ضعف‌های مزمن بوروکراسی، جدایی مرکز از میدان است. مرکز قدرت تصمیم‌گیری دارد، اما از جزئیات اجرا دور است؛ میدان مسئله را می‌شناسد، اما همیشه اختیار یا منابع حل آن را ندارد. حکمرانی زمانی مؤثر می‌شود که این دو سطح به یکدیگر متصل شوند. در بارگاه شمس، وزارتخانه، سازمان برنامه‌ و بودجه، استانداری، اداره‌ کل میراث‌ فرهنگی، مدیریت شهرستان و کارگاه، دوایر جداگانه‌ای نبودند؛ حلقه‌های یک زنجیره اجرائی شدند. مدیران میانی نیز وظیفه خود را به انتقال نامه و گزارش محدود نکردند.

دولت تنها نبود

🔹فرهنگ از بالا ساخته نمی‌شود؛ در نقطه تلاقی تصمیم دولت، دانش نخبگان و تعلق جامعه محلی پدید می‌آید. اگر یکی از این سه غایب باشد، ممکن است ساختمان باقی بماند، اما نهاد فرهنگی شکل نمی‌گیرد.

زمان، بخشی از سیاست است

🔹در دو ماه پایانی، مدیریت پروژه به حلقه اتصال مدیران ملی، مسئولان استانی و کارگاه تبدیل شد. حضور مستمر در میدان، هماهنگی روزانه نیروهای فنی و حل سریع مسائل اجازه نداد مشکلات کوچک به توقف‌هایی تازه تبدیل شوند. ظرفیت کارگاه نیز به‌طور محسوسی افزایش یافت. بنا بر گزارش عوامل پروژه، در برخی مقاطع حدود ۱۴۰ نفر در گروه‌های مختلف اجرائی فعالیت کردند؛ معماران، استادکاران، بناها، مرمتگران و نیروهایی که با فشردگی بسیار کار کردند تا زمان ازدست‌رفته جبران شود.

نکته پایانی

🔹همان‌گونه که رئیس‌جمهور پزشکیان تأکید کردند، افتتاح این مجموعه در روزگار جنگ، تحریم و تهدید، معنایی فراتر از یک رویداد فرهنگی دارد. دشمنان ایران ممکن است زیرساخت‌ها و زندگی مردم ما را هدف قرار دهند و با فشار و تحریم برای این ملت دشواری بیافرینند، اما نمی‌توانند اراده ایرانیان را در ساختن آینده، پاسداری از هویت و زنده نگه‌داشتن میراث خود درهم بشکنند.

متن کامل یادداشت 👇
Http://www.chtn.ir/x4wYg
@CHTNiran