🔺زیست‌شهرسازی ۷: برنامه‌ی مشهد
 
زیست‌شهرسازی تأکید دارد برنامه‌ریزی برای شهر به‌مثابه بخشی از طبیعت انجام شود. به این‌معنا که برنامه در عین جامعیت، در تمام حوزه‌ها ملاحظات محیط‌زیستی و بایسته‌های توسعه‌ی پایدار را رعایت کند و معیارهای قابل‌اندازه‌گیری برای سنجش میزان پیشرفت شهر در این زمینه ارائه نماید.
برنامه‌ی شورا و شهرداری مشهد (۱۴۰۱-۱۴۰۴) در بیان گزاره‌های کلی و سیاست‌های اساسی، به نکات مهمی از جمله مدیریت منابع آب، ارتقای محیط‌زیست شهری و کاهش آلودگی هوا اشاره کرده و انتظار می‌رود این سیاست‌های اساسی در سطوح خردتر و تفصیلی برنامه نیز لحاظ شده باشد.
این برنامه در بخش اهداف حوزه‌ی محیط‌زیست شهری دو گزاره‌ی «پاکیزه، سالم و سازگار با زیست‌بوم» و «تاب‌آور و پایدار» را بیان کرده و برای تحقق آن‌ها، راهبردهای «حفاظت از ذخایر زیستی»، «جبران خسارت‌های وارده به زیست‌بوم»، «استمرار تدابیر پایداری زیست‌محیطی» و «ارتقای تاب‌آوری» را برشمرده است.
در سطح اقدامات اساسی در حوزه‌ی محیطزیست، مواردی از جمله «بهره‌گیری از انرژی پاک»، «ساماندهی و حفاظت از پهنه‌های سبز»، «کاهش فشار بر ذخایر زیست‌بوم»، «استفاده از گونه‌های گیاهی سازگار با اقلیم»، «توسعه‌ی ظرفیت‌های فناورانه‌ی مدیریت پسماند»، «تکمیل شبکه‌ی بازچرخانی و تصفیه‌ی آب»، «کنترل منابع آلودگی هوا» و «توسعه‌ی سیستم هوشمند رصد وضعیت پایداری» بیان شده است. اما این گزاره‌های جذاب، بدون ارائه‌ی برنامه‌های جزئی‌تر و معیارهای قابل‌اندازه‌گیری رها شده است.
به بیان دیگر، علی‌رغم بیان اهداف، راهبردها و اقدامات اساسی ارزشمند و مطلوب، مشخص نیست پس از اجرای برنامه‌ی چهارساله‌ی مدیریت شهری:
۱- انرژی‌های پاک و منابع تجدیدپذیر در کدام بخش‌ها و به چه‌میزان مورد استفاده قرار خواهد گرفت؟
۲- کاهش فشار گسترش افقی شهر بر ذخایر زیست‌بوم چگونه محقق خواهد شد؟ در حالی‌که یکی از شعارهای اصلی مدیران شهری توسعه‌ی افقی شهر به سمت شرق است که تغییر کاربری وسیع اراضی کشاورزی به عملکردهای انتفاعی را در پی خواهد داشت.
۳- چه درصدی از گونه‌های گیاهی شهر در پایان بازه‌ی چهارساله‌ی برنامه، از گونه‌های کم‌آب‌بر خواهند بود؟
۴- روش‌های کنترل آلودگی هوا چه هستند و در مواجهه با کدام منابع آلاینده اعمال خواهد شد؟ در نتیجه‌ی این اقدامات، میزان انتشار آلاینده‌های هوا به چه مقدار خواهد رسید؟
 
مشخص شدن مواردی از این دست، به پایش و سنجش تحقق‌پذیری برنامه کمک می‌کند و مدیران شهری را در موقعیت پاسخ‌گویی در قبال اقدامات‌شان قرار می‌دهد.
@CharTabaqeh