🔺صحرای مشهد

خشکاندن باغ‌های مشهد و مال‌سازی به‌جای آن‌ها، کم‌سابقه نیست. باغ‌های محدوده‌ی خیابان جانباز (اخوان‌ثالث) مشهودترین تجربه‌ی معاصر مشهد در این زمینه است. سربرآوردن مجتمع «مشهدمال» بر روی زمین خشکانده شده‌ی باغی مثمر که تا چند سال پیش شهروندان مشهد از میوه‌های آن استفاده می‌کردند، یکی از نمونه‌های تصمیم‌گیری‌های «ضدپایدار» است.
این باغ‌ها که اغلب جزو موقوفات تحت‌مالکیت آستان قدس رضوی هستند، علاوه بر کاهش فشردگی بافت شهری، در نقش تصفیه‌کننده‌ی طبیعی هوای شهر عمل می‌کنند. بنابراین خشکاندن عامدانه‌ی آن‌ها چیزی جز‌ «خیانت» به حقوق نسل حاضر و آیندگان شهر نیست.

گاه به اشتباه، صرفه‌ی اقتصادی، یا به بیان دقیق‌تر «بهره‌کشی اقتصادی» از اراضی به‌عنوان توجیهِ تغییر کاربری باغ‌ها مطرح می‌شود؛ اما یک اولویت‌بندی ساده میان حفاظت از حق دسترسی به هوای سالم برای کل شهروندان و حق بهره‌مندی از فرصت‌های (سالم/ناسالم؟) اقتصادی برای یک گروه یا نهاد خاص، راه را برای تصمیم‌گیری درست درباره‌ی سرنوشت باغ‌های موجود هموار می‌سازد.
با اتکا به چنین الگوی تصمیم‌گیری، به‌جای استناد به یک یا چند صورتجلسه که در فضایی غیرعمومی نگاشته و امضا شده است، می‌توان در چارچوب حفاظت از «حقوق عمومی» تصمیماتِ اشتباه پیشین را اصلاح کرد و مشهد را از مسیر فعلیِ تبدیل شدن به یک شهر عاری از باغ نجات داد.
@CharTabaqeh