🔺غیررسمیت ۵: تقویت جامعه
غیررسمیت حاصل توجهِ نابرابر برنامههای توسعهای به گروههای مختلف جامعه است. این برنامهها مبتنی بر رساندن منفعت به طبقات و گروههای خاصی از جامعه است، و این رساندن منفعت در بسیاری موارد مستلزم سلب منفعت از گروههای دیگر است.
راهحلهای متداول برای مواجهه با اسکان غیررسمی در دهههای اخیر را میتوان به دو دستهی کلی تقسیم کرد؛ یا دولتها رأساً در مسکن سرمایهگذاری کردهاند و پدیدههایی چون مسکن مهر یا مسکن اجتماعی را به وجود آوردهاند، یا تقویت بخش خصوصی برای سرمایهگذاری در مسکن در دستور کار قرار گرفته است. گرچه هر دو دستهی این راهحلها در صدد رفع مشکل کمبود عرضه بودهاند، اما هر دو با شکست مواجه شدهاند. از یکسو ازدیاد گروههای متقاضی مسکن، موجب ناکارآمدی اقدامات دولتی میشود و از سوی دیگر، نوع نگرش بخش خصوصی و تلاش برای دستیابی به حداکثر سود، سبب تشدید مشکل مسکن میشود. در چنین شرایطی، راهحل سوم تقویت جامعه و نهادهای مدنی است. تشکیل نهادهای مدنی در بخش مسکن و اعمال فشار آنها بر دولتها میتواند به تعدیل و تخفیف بحران مسکن، اجارهنشینی و اسکان غیررسمی کمک کند. برای نمونه، بزرگترین تجربهی پروژهی مسکن اجتماعی در نیمهی اول قرن بیستم در آلمان و توسط اتحادیههای کارگری آن کشور اجرا شد. نکتهی مهم در چنین رویکردی، تشکلسازی از خود گروههای فرودست است، نه اینکه دولت گروههای فرودست را تبدیل به تودهای بیشکل کند و سپس در مقام «خیّر بزرگ» به برخی از آنها که «شایستهتر» هستند، مسکن اعطا کند.
برداشتی از مصاحبهی پرویز صداقت، اقتصاددان و پژوهشگر اقتصاد سیاسی - فصلنامهی آبادی، شمارهی ۸۳ و ۸۴، صفحات ۴۶ تا ۵۷
@CharTabaqeh
Post #2995
409