❇️ واژگان کهن سیمره:

وَرَن؛ از متون پهلوی تا زبان‌های لری و لکی

✍️ ایرج عیدیان

«وَرَن» در لری و لکی، به معنای «قوچ یا گوسفند نر»، بازماندهٔ واژه‌ای بسیار کهن از خانوادهٔ واژگان دامداری هند و اروپایی است.
🟠در نیا هند و ایرانی صورت بازسازی‌شدهٔ *wr‌Hánas برای آن پیشنهاد شده است. در سنسکریت úraṇa- به معنای «قوچ، گوسفند نر» دیده می‌شود و در یونانی باستان (arēn) به معنای «بره، گوسفند جوان» آمده است.
🔴از همه جالب‌تر، در یک کتیبهٔ یونانیِ کرت صورت (warēn) به معنی «بره» ثبت شده است. در نیاایرانی نیز صورت *warana- / *warāna- برای این خانواده بازسازی شده است. این شواهد نشان می‌دهند که با واژه‌ای رو به‌ رو هستیم که گسترهٔ آن بسیار فراتر از یک گویش محلی امروزی است و نمونه‌هایی از آن در شاخه‌های مختلف هندواروپایی باقی مانده است.

🟣در فرهنگ MacKenzie، A Concise Pahlavi Dictionary دو صورت پهلوی ثبت شده است:
warān / wārān — «قوچ»
warrag — «قوچ، بره»
این دو صورت اهمیت زیادی دارند، زیرا نشان می‌دهند خانوادهٔ واژه در فارسی میانه نیز زنده بوده و معنای مربوط به «قوچ و بره» را حفظ کرده است.

🔵همچنین در Pahlavi Rivāyat آمده: hazār mēš ī zadag kē-g warrag abāg...
«همانند آن‌که هزار میش همراه با بره‌هایشان ...»
در این عبارت، warrag در کنار mēš «میش» آمده و کاربرد واقعی این واژه را در یک متن پهلوی نشان می‌دهد.

🟢در کارنامه اردشیر بابکان نیز واژه‌ای که شماری از پژوهشگران آن را warrag «قوچ» خوانده‌اند، در داستان فرّهٔ اردشیر مطرح است؛ بنابراین این واژه تنها در فرهنگ‌های لغت ثبت نشده، بلکه در متون روایی پهلوی نیز کاربرد داشته است.

🟤در مجموع، زبان‌های لری و لکی بسیاری از واژگان کهن ایرانی و هندواروپایی را تا به امروز حفظ کرده و زنده نگه داشته‌اند. این واژگان، بخشی از میراث زبانی کهن منطقه‌اند و نشان می‌دهند که زبان‌های لری و لکی می‌توانند گنجینه‌ای ارزشمند برای شناخت و بازسازی لایه‌های کهن زبان‌های ایرانی باشند.

لینک پیوستن به گروه👇
https://t.me/+948R4ZKDIaA4ODY0
✍ @CEYMARIAN
┈••✾•🌿🌺🌿•✾