💧تناقض‌های مدیریت آب: وقتی شعار با عمل نمی‌خواند!

نقدی بر سخنان اخیر سخنگوی صنعت آب کشور درباره تصمیم «حکمرانی محلی آب» در ۱۰۰ دشت بحرانی کشور

سخنان اخیر سخنگوی صنعت آب، نه یک برنامه نجات، بلکه پرتاب یک بحران امنیتی به دامن کشاورزان، زیر نقاب کلمات فریبنده‌ای مانند مشارکت مردمی و بورس آب است.

این رویکرد، یک عقب‌نشینی آشکار از وظایف حاکمیتی و پرتاب کردن توپ اَبَربحران آب کشور به زمین نحیف کشاورزان و مردم محلی است.

وقتی نهادهای مسئول و متولی، پس از دهه‌ها سدسازی بی‌رویه، بارگذاری نامتعادل و سکوت در برابر حفر صدها هزار چاه غیرمجاز، آبخوان‌های کشور را به بدهی ۱۵۰ میلیارد مترمکعبی رسانده‌اند، امروز دم زدن همان آدم‌های تکراریِ چسبیده به میز ریاست از سنت میراب‌ها و حکمرانی محلی، چیزی جز یک ژست بی‌پشتوانه نیست.

1️⃣ ادعای تمرکززدایی در برابر تمرکزگرایی دولتی
سخنگو از احیای سنت میراب‌ها و مشارکت مردم سخن می‌گوید، اما هم‌زمان مدیریت مشارکتی را از وزارت جهاد کشاورزی گرفته و به‌طور متمرکز در وزارت نیرو متمرکز کرده است.

2️⃣ واگذاری نقش پلیس به مردم بدون ابزار قانونی
از تشکل‌های کشاورزان خواسته شده است جلوی اضافه‌برداشت و چاه‌های غیرمجاز را بگیرند. در حالی که این تشکل‌ها هیچ اختیار قضایی و اجرایی برای برخورد با متخلفان ندارند و این، اساساً وظیفه حاکمیتی دولت است.

3️⃣ تناقض بازار و بورس آب با نجات دشت‌های بحرانی
در دشت‌های بحرانی با کسری سنگین مخزن، هر قطره آب صرفه‌جویی‌شده باید در آبخوان باقی بماند تا از تشدید افت سطح آب و فرونشست زمین جلوگیری شود. اما عرضه گواهی صرفه‌جویی در بورس، می‌تواند به معنای فروش و مصرف دوباره همان آبی باشد که قرار بوده ذخیره شود.

4️⃣ واگذاری الگوی کشت به نهادی بدون ابزار حمایتی
وزارت نیرو پیگیری الگوی کشت را به تشکل‌ها واگذار کرده است، در حالی که عمده ابزارهای اجرای الگوی کشت، از جمله نهاده‌ها، قیمت تضمینی و بازار، در اختیار وزارت جهاد کشاورزی است و وزارت نیرو اهرم‌های لازم برای اجرای آن را در اختیار ندارد.

5️⃣ شعار مدیریت مصرف با تکیه بر شاخص‌های سدسازی
با وجود ادعای تغییر نگاه از اقدامات سازه‌ای به اقدامات مدیریتی، بخش عمده آمارها و اولویت‌های اعلام‌شده همچنان بر مدار پرشدگی مخازن سدها و انتقال آب می‌چرخد.

وزارت نیرو پس از نیم قرن سدسازی لجام‌گسیخته، صدور بی‌رویه پروانه‌ها و ناتوانی در مهار اضافه‌برداشت‌ها، اکنون که آبخوان‌ها به کف دیگ خورده‌اند و زمین در حال دهان باز کردن است، به یاد حکمرانی محلی افتاده است!

این تمرکززدایی نیست و واگذاری لاشه یک آبخوان نابودشده به کشاورزانی است که خود قربانی همین سیاست‌ها بوده‌اند.

حاکمیت، مسئولیت پنج دهه سوءمدیریت آب کشور را در قالب یک طرح نوآورانه به دوش کشاورز خسته می‌اندازد تا فردا روزی که دشت به‌طور کامل فرونشست، بگوید: «مردم محلی نتوانستند خودشان را مدیریت کنند!»

✍️ #محمد_احمدی، فعال آب و محیط‌زیست

#آب
#حکمرانی_آب
#حکمرانی_محلی
#میراب

کانال تغییر اقلیم و آلودگی هوا 🍀🍀🍀
‏ID: https://t.me/CC_AP