‍ ⛽از «پوپولیسم بنزینی» تا غیرانحصاری کردن عرضه انرژی

اقتصادنیوز - #نسرین_رفیعی: طرح‌هایی مانند تخصیص سهمیه بنزین به هر کد ملی (به جای هر خودرو) چقدر از نظر اقتصادی کارآمد هستند؟ زیرساخت‌های فنی، بانکی و پولی کشور تا چه حد ظرفیت پیاده‌سازی بازار آزاد خرید و فروش این سهمیه‌ها را میان شهروندان دارند و این اقدام چه اثری بر نقدینگی خواهد داشت؟

#شهرام_اتفاق: در برابر با این ایده هم با چند مشکل مواجهه هستیم که من به دو تا از آن‌ها اشاره می‌کنم:

1️⃣ مالکیت نفت در ایران: هم‌چنان‌که می‌دانید، نفت در سال ۱۳۲۹ در ایران ملی شد. البته پیش از آن نیز عواید نفت متعلق به «دولت» بود که جای بحث آن این‌جا نیست. اما به هر ترتیب، در سال ۱۳۲۹ قانونی تحت «ملی شدن نفت» تصویب شد. اما در سال ۱۳۶۶، مالکیت منابع نفت کشور از «ملی» به «انفال» تغییر کرد. «انفال» عبارت است از مجموعه‌ دارایی‌هایی که در دوران غیبت امام معصوم، تصدی آن‌ها بر عهده ولی فقیه قرار می‌گیرد. بنابراین نفت از سال ۱۳۶۶ به بعد، دیگر «ملی» نیست. البته به رغم انتقال مالکیت نفت از ملی به انفال، بهره‌مندی از منافع نفت عملا تا ابتدای دهه ۱۴۰۰ در اختیار دولت بوده است. اما از سال ۱۴۰۱ به بعد، مسئولیت فروش نفت به‌تدریج از دولت گرفته شده و بر اساس مصوبات قانونی، به نهادها یا اشخاص غیرتخصصی خارج از دولت در زیرمجموعه انفال واگذار شد. به عنوان نمونه، اعطای مجوز فروش نفت به نیروهای مسلح در سال ۱۴۰۱، یک نمونه از انتقال مسئولیت فروش است. سپس در لایحه‌ی بودجه‌ی ۱۴۰۵، این جابجایی مالکیت یک گام دیگر به پیش رفت و عواید حاصل از منابع نفت نیز از بودجه‌ی دولت خارج شد. بنابراین آن‌چه به عنوان «دولت» در ایران می‌شناسیم، نقشی در اداره‌ی منابع نفتی از طرف «ملت» ندارد. چرا که اساسا نفت دیگر «ملی» نیست.

2️⃣ پوپولیسم بنزینی: حالا فرض کنیم که بخشی از دارایی «انفال» تحت عنوان «بنزین برای هر کد ملی» در اختیار دولت قرار گیرد و دولت به هر کد ملی، مقداری بنزین را تخصیص دهد. پس از آن شاهد پدیده‌ای به نام «پوپولیسم بنزینی» خواهیم بود. به این معنا که در هر انتخاباتی، کاندیدها (اعم از مجلس یا ریاست‌جمهوری یا ...) وعده خواهند داد که در صورت پیروزی در انتخابات، سهمیه بنزین هر کد ملی را افزایش خواهند داد. بدین‌سان، وعده‌های فریبکارانه ممکن است راه را برای عوام‌فریبی باز کند و معیار صعود از نردبان انتخابات، مقدار بنزین وعده داده شده برای هر کد ملی باشد. هر چه وعده و وعیدها جذاب‌تر باشد، پیروزی آن کاندیداها تضمین‌شده‌تر خواهد بود. ما در گذشته شاهد همین عوام‌فریبی درباره‌ی اعطای «یارانه‌» به مردم بوده‌ایم. یارانه‌ای که با افزایش نرخ تورم، به‌تدریج تبدیل به هیچ شد.

👈 برای مطالعه متن کامل مصاحبه به لینک زیر مراجعه کنید:
www.eghtesadnews.com

#اقتصادنیوز
#بنزین
#انفال
#انرژی

کانال تغییر اقلیم و آلودگی هوا 🍀🍀🍀
‏ID: https://t.me/CC_AP3