در دنیای دواپس، SRE و مانیتورینگ شبکه، فرض بر این است که سرویس‌ها همیشه در معرض خطا هستند. پروب (Probe) سنسور یا تست خودکاری است که در فواصل زمانی مشخص وضعیت سلامت، دسترسی‌پذیری و پاسخ‌دهی یک تارگت (سرور، دیتابیس، پورت شبکه یا پاد کوبرنتیز) را می‌سنجد تا قبل از قطعی گسترده، مشکل شناسایی شود.

🛠 انواع پروب‌های پرکاربرد در دنیای پروداکشن:

- پروب ICMP/Ping: بررسی روشن بودن و در دسترس بودن لایه ۳ تجهیزات یا سرورها.
- پروب TCP/Port: اطمینان از باز بودن و گوش دادن پورت‌های حیاتی سرویس (مانند پورت ۳۳۰۶ برای دیتابیس MySQL یا ۸۰/۴۴۳ برای وب‌سرور).
- پروب HTTP/HTTPS: ارسال درخواست GET/POST به آدرس‌های /healthz برای اعتبارسنجی پاسخ 200 OK سرویس‌ها.
- پروب‌های کانتینری (کوبرنتیز): شامل Liveness (زنده بودن اپ برای ری‌استارت خودکار) و Readiness (آماده بودن برای دریافت ترافیک واقعی).

💻 پیاده‌سازی کاربردی با Blackbox Exporter در پرومتئوس:

برای مانیتور کردن اندپوینت‌های وب و پورت‌های شبکه بدون نیاز به تغییر در کد برنامه، ابزار Blackbox Exporter ماژول‌های پروبینگ را اجرا می‌کند:

# نمونه تنظیمات blackbox.yml برای پروب وب‌سرور
modules:
  http_2xx:
    prober: http
    timeout: 5s
    http:
      valid_status_codes: [200]
      method: GET

# تست سریع وضعیت پروب یک سایت یا API از طریق ترمینال لینوکس

curl -s "http://localhost:9115/probe?target=https://bytotech.ir&module=http_2xx" | grep "probe_success"

💼 نکته مصاحبه کاری (DevOps / SRE):

سوال: تفاوت کلیدی بین Liveness Probe و Readiness Probe در کوبرنتیز چیست و چه زمانی اشتباه در تنظیم آن‌ها فاجعه می‌سازد؟
پاسخ: اگر پروب Liveness ناموفق شود، کوبرنتیز پاد را متوقف و مجدداً ری‌استارت (Restart) می‌کند؛ اما اگر پروب Readiness شکست بخورد، پاد ری‌استارت نمی‌شود، بلکه صرفاً از لیست Service و توزیع بار (Load Balancer) خارج می‌شود تا آماده پردازش شود. خطای بزرگ این است که اندپوینت پروب Liveness را به دیتابیس بیرونی وصل کنید؛ در این صورت با داون شدن موقت دیتابیس، کل پادها بیهوده لوپ ری‌استارت می‌خورند و کرش می‌کنند.

📘 کلمات تخصصی:

پروب (Probe): مکانیزم ارسال سیگنال و بررسی مداوم پاسخ برای سنجش عملکرد یا سلامت سرویس.

اکسپورتِر بلک‌باکس (Blackbox Exporter): ابزار استاندارد مانیتورینگ برای ارسال پروب‌های خارجی HTTP ،TCP و ICMP.

پروب زنده بودن (Liveness Probe): تستی که در صورت شکست، کانتینر یا سرویس را برای رفع بن‌بست ری‌استارت می‌کند.

پروب آمادگی (Readiness Probe): تستی که مشخص می‌کند آیا کانتینر برای دریافت درخواست کاربران آماده است یا خیر

📌 تیم بایتوتک @Bytotech_Official
🌐 سایت: bytotech.ir
✍️ نویسنده: پارسا نیکوبنیاد راد

#بایتوتک #شبکه #لینوکس #امنیت #دواپس #سیسکو