عصر یکشنبه‌های بخارا

بیستمین نشست از سلسله نشست‌های عصر یکشنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «ساروس» نوشتۀ عایشه اَرناووط، ترجمۀ امیر فرهنگ‌دوست که از سوی نشر ثالث منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر یکشنبه نوزدهم مهرماه ١۴٠۵ با سخنرانی اکبر جباری، مهدی خطیبی، امیر فرهنگ‌دوست و علی دهباشی در خانۀ کتاب دبا برگزار خواهد شد.

عایشه اَرناووط در ۱۳ اکتبر ۱۹۴۶ در دمشق، در خانواده‌ای با تبار آلبانیایی، چشم به جهان گشود. در سیزده‌سالگی نخستین شعرش را سرود، در چهارده‌سالگی نخستین داستان کوتاهش را نوشت و در سال ۱۹۶۱ جایزۀ اول داستان کوتاه لبنان را به دست آورد. او تحصیلات خود را در دمشق ادامه داد، به آموزگاری پرداخت و سپس در وزارت آموزش و پرورش سوریه در زمینۀ تولید و ارائۀ برنامه‌های آموزشی تلویزیونی فعالیت کرد. تحصیلات دانشگاهی او در زبان و ادبیات فرانسه در دانشگاه دمشق ادامه یافت و بعدها در پاریس نیز در سوربن و آکادمی بین‌المللی دیپلماسی تحصیل کرد. کارنامۀ ادبی او گستره‌ای میان شعر، داستان و ترجمه دارد و آثارش را به دو زبان عربی و فرانسه نوشته است. افزون بر این، از زبان‌های دیگر نیز به عربی ترجمه کرده است. او تاکنون دوازده دفتر شعر منتشر کرده که پنج دفتر از این مجموعه به زبان فرانسه نوشته شده‌اند؛ برخی از اشعارش نیز به نمایش و موسیقی راه یافته‌اند. در میان آثار متنوع او، رمان «أقودك إلی غیری» جایگاهی ویژه دارد؛ اثری که در ترجمۀ فارسی با عنوان «ساروس» منتشر شده و یکی از مهم‌ترین نمونه‌های جهان داستانی چندلایه و اندیشه‌محور این نویسنده به شمار می‌آید.
«ساروس» رمانی خطی نیست و روایت آن در چند لایۀ زمانی و روایی شکل می‌گیرد. داستان از شخصیتی به نام ساروس آغاز می‌شود؛ شخصیتی که سال‌ها پیش، مریم در چهارده‌سالگی او را در داستانی خلق کرده است. مریم بی‌آنکه بداند، با نوشتن آن داستان ساروس را از جهان کلمات به جهان انسان‌ها فراخوانده است؛ اما این تولد، تولدی ناقص است. ساروس پس از خروج از قبر نه می‌تواند به جهان مردگان بازگردد و نه در جهان زندگان جایی برای خود پیدا می‌کند. او که میان دو جهان سرگردان مانده، تصمیم می‌گیرد به‌جای بازگشت به جهان مردگان، خالق خود را پیدا کند؛ همان مریم که سال‌ها پیش او را آفریده است. از اینجا، روایت وارد مسیر پیچیده‌تری می‌شود و رابطۀ میان نویسنده و شخصیت، خیال و واقعیت، گذشته و حال به مسئلۀ اصلی داستان تبدیل می‌شود.

میدان نیاوران، خیابان پورابتهاج، پلاک ۲۱۰، خانۀ کتاب دبا