Layer 2 – Data link layer

Bu qavatda aslida IP address va router tushunchasi bo’lmasa ham, yaxshiroq tushunish uchun IP addresslar haqida ham gaplashamiz.

Avvalroq kelishganimizdek IP va MAC address bir-biri bilan inoq, birga ishlaydi. Global networkda biz faqat IP address va portlar haqida gaplashsak ham, internet ishlashi uchun biz haliyam MAC addresslarga muhtojmiz. Aslida, global tarmoq orqali ma’lum qurilmaga ma’lumot yuborish uchun IP address yetarli bo’lsa ham, lokal tarmoqdagi qurilmalar bilan ma’lumot almashish uchun MAC address kerak. Biz esa iloji boricha ikki xil standartlardan qochishga harakat qilamiz. Natijada biz aslida zarur bo’lmagan holatda ham MAC address ishlatishga majbur bo’lamiz.

Endigina tandirdan uzilgan physical layerdan kelgan binary data 2-qavatda frame deb ataladigan bo’laklarga bo’lib chiqiladi. Frame bu shunchaki network orqali bir bo’lak sifatida yuborilgan ma’lumot. Hajmi odatda, 1500 byte bo’ladi, lekin tarmoq xususiyatlariga qarab o’zgaradi. Har bir frameda esa asosiy kontentdan tashqari ikkita MAC address bo’ladi: yuboruvchining MAC addressi va qabul qiluvchining MAC addressi. Ikkinchisi biz uchun juda qiziq. Sababi, kelishganimizdek MAC addresslar bilan ishlaganda biz frame faqat qabul qiluvchiga emas, balki tarmoqdagi hammaga yuboriladi. Bizning vazifamiz esa qabul qiluvchining va o’zimnizning MAC addresslarni solishtirib ko’rish orqali bu frame biz uchunmi yoki yo’q, shuni aniqlash.

Shu o’rinda savol tug’iladI: Yuboruvchi qabul qiluvchining MAC addressini qanday oldi? Yaxshi savol! Buning uchun ARP protocoli ishlab chiqilgan. Yuboruvchi frameni yuborishdan oldin ARP protocoli orqali ma’lum IP addressi egasining MAC addressi oladi va framega destination address sifatida qo’yadi. Umuman olganda, ko’p hollarda bu aynan qabul qiluvchi qurilmaning emas, shu qurilma uchun global tarmoqdagi interface sifatida ishlayotgan routerning MAC addressi bo’ladi. Router esa frameni qabul qilib olganidan keyin Local networkda ARP qilish orqali haqiqiy qabul qiluvchi qurilmaning MAC addressini topadi va framedagi destination addressni o’zgartirib, frameni local tarmoqqa tarqatadi. Natijada, qabul qiluvchi ma’lumotni oladi.

Qisqacha aytganda, OSI layer 2 ning vazifasi MAC addresslar bilan ishlash. Bu qavat natijasida biz IP yoki MAC address ishlatadigan ikki xil standartdan qochib, IP + MAC address ko’rinishidagi bitta standartga ega bo’ldik.

P.S IP address va routerlar haqida keyinroq batafsil gaplashamiz.

@boboshersnotes