HTTP/3 yoki xayr TCP.
Request multiplexing juda ajoyib yechim edi, faqat bitta jiddiy muammosi bor ekan. TCP stateful protocol va uni agar dataning bir qismi yetib kelmasa, ma'lum vaqtdan keyin qayta uzatiladi va bu oraliqda yetib kelgan ma'lumot ham bloklanib turadi. Bu narsa OSIda 4-qavatda sodir bo'ladi, HTTP esa 7-qavatda. Demak, biz yuborgan 10 ta HTTP request TCP uchun shunchaki bir butun data, u request nimaligini ham bilmaydi. Natijada o'sha 10 ta requestdan birortasi qisman yetib kelmasa ham TCP hamma requestlarni bloklaydi. Bu HOL blocking deyiladi.
Bu muammoni hal qilish uchun h3 (RFC 9114) TCPdan voz kechib, UDP ustiga qurilgan QUIC protocolidan foydalanadi. UDPning o'zida retransmission yo'q. QUIC bu narsani o'zi ishlab chiqdi va buning TCPdagi retransmissiondan farqli jihati, QUIC bitta connection ichidagi HTTP requestlarni bir-biridan ajrata oladi. Sababi, QUICning o'zida multiplexing xususiyati bor va u retransmission bilan bitta layerda joylashgan. Natijada request to'liq yetib kelmasa butun boshli connection emas, faqat o'sha request bloklanadi.

Xo'sh, shu bilan muammolar tugadimi? Albatta yo'q. Muammolarni yechishda davom etamiz...
Bu maqolani yozishdan maqsad HTTPning evolutsiyasi haqida qisqacha ma'lumot berish va sizni bu borada yana izlanishga undash. Xato va kamchiliklarni aytib, feedback qoldirsangiz, xursand bo'laman.

Foydalanilgan manbaalar:
https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Basics_of_HTTP/Evolution_of_HTTP
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Hypertext_Transfer_Protocol
https://datatracker.ietf.org

P.S. Tanishlarga share qilinoradi 🙂