اینکه ژاپونی‌ها در پیِ خرید نسخه خطی نبودند شاید درست باشد، امّا عملکرد آنهادر حفاری «تپه‌های سنگ چخماق بسطام» نشان داد آن چنان از تاریخِ ایران به‌ویژه ایرانِ باستان بی‌اطلاع نیستند. زنده‌یاد پرفسور ماسودا با گروه باستان‌شناس‌اش دو مرحله اقدام به حفّاری تپه‌های مذکور نمود که این تپه‌ها مربوط به هزارۀ ششم قبل از میلاد است. اطلاعات آنها به‌قدری دقیق بود که نقطه‌ای را به کارگر نشان می‌دادند و می‌گفتند اینجا را حفر کن، بعد از حفر اثری نمایان می‌شد، گویا نقشۀ آن شهر زیر خاک خفته را دیده باشند.
خواستم به عرض برسانم که ژاپونی‌ها آنچنان هم دست خالی نیستند. متاسفانه پروفسور ماسودا پس از انقلاب نتوانست ادامه دهد و کشفیات باستان‌شناسی تپه‌های سنگ چخماق -که آشکار شدن اسرار نهفته در آنها می‌تواند کمک به کشف حقایق تاریخی منطقه نماید- نیمه‌تمام ماند و متاسفانه بخش‌هایی از آن تپه‌های ارزشمند باستانی نیز مورد غارت زمین‌خواران قرارگرفت!

(یادداشت جناب آقای متّحدی)