21 نوامبر 1973، بازیکن‌های شیلی در ورزشگاه ملی سانتیاگو به زمین آمدند تا برای صعود به جام جهانی گل بزنند. حریف‌شان نیامده بود؛ دروازه‌بان و مدافعی هم آن‌طرف زمین نبود. اما عجیب‌ترین بخش ماجرا، دروازه خالی شوروی نبود. همین ورزشگاه تا 2 هفته قبل، محل نگهداری و شکنجه زندانی‌های سیاسی بود.
🔵داستان از 11 سپتامبر شروع شد؛ روزی که ارتش شیلی به رهبری آگوستو پینوشه علیه دولت سالوادور آلنده کودتا کرد. بازداشت‌ها خیلی زود آغاز شد و ورزشگاه ملی، جایی که مردم برای دیدن فوتبال به آن می‌رفتند، به بازداشتگاه تبدیل شد. هزاران نفر را به آنجا بردند؛ سکوها و رختکن‌ها دیگر فقط جای تماشاگر و بازیکن ها نبود.
🔵زندانی‌ها را برای بازجویی با چشم‌بند به سمت پیست دوچرخه‌سواریِ مجموعه می‌بردند. اسم‌ها از بلندگو خوانده می‌شد؛ کسی که اسمش را می‌شنید، نمی‌دانست قرار است چه بلایی سرش بیاید.😞
روایت‌های ثبت‌شده از ضرب‌وشتم در راهروها، شوک الکتریکی، آزار جنسی و اعدام‌های نمایشی می‌گویند. بعضی‌ها را دوباره به جای نگهداری‌شان برمی‌گرداندند؛ بعضی‌ها هم بارها برای بازجویی برده می‌شدند.◉ برای آدم‌هایی که آنجا زندانی بودند، حتی شنیدن اسم خودشان از بلندگو می‌توانست ترسناک باشد.
🔵🇨🇱هم‌زمان، تیم ملی شیلی برای رسیدن به جام جهانی 1974 باید در 2 بازی با شوروی روبه‌رو می‌شد.
- بازی رفت در مسکو، روز 26 سپتامبر، 0-0 تمام شد. بازیکن‌های شیلی در سفر بودند و خبرهای کشورشان را تکه‌تکه می‌شنیدند؛ کارلوس کاسزلی بعدها گفت مردم بیرون از شیلی درباره کشته‌شدگان کودتا از آن‌ها می‌پرسیدند، در حالی که خودشان هم نمی‌دانستند در کشورشان چه اتفاقی افتاده.
🔵قرار بود بازی برگشت در ورزشگاه ملی سانتیاگو برگزار شود. شوروی گفت حاضر نیست در ورزشگاهی بازی کند که به محل بازداشت و شکنجه تبدیل شده و خواست بازی به جای دیگری منتقل شود. فیفا برای بررسی ورزشگاه نماینده فرستاد.
- خورخه مونته‌آلگره، که آن زمان 19 ساله و زندانی همان‌جا بود، سال‌ها بعد تعریف کرد هنگام بازدید، زندانی‌ها را پایینِ سکوها و در فضاهای داخلی نگه داشتند تا جلوی چشم هیئت و خبرنگارها نباشند.😳
- زمین فوتبال آماده بود با انسان هایی که در همان مجموعه حبس بودند ولی دیده نمی‌شدند.
🔵فیفا برگزاری بازی را در ورزشگاه ملی تأیید کرد ولی شوروی از سفر به شیلی خودداری کرد. زندانی‌ها تا 7 نوامبر از ورزشگاه منتقل شدند؛ برخی را به چاکابوکو، اردوگاهی در صحرای آتاکاما، بردند.
وقتی روز بازی رسید، دیگر زندانی‌ای در ورزشگاه نبود؛ اما این همان جایی بود که تنها چند هفته قبل صدای اسم زندانی‌ها از بلندگوهایش پخش می‌شد.
🔵21 نوامبر، شیلی وارد زمین بازی بدون حریف شد و بازی نمایشی آغاز شد. - بازیکن‌ها توپ را بدون هیچ مقاومتی جلو بردند تا فرانسیسکو «چاماکو» والدس، کاپیتان تیم، آن را وارد دروازه خالی کند. تابلو نتیجه را 1-0 نشان داد؛ فیفا هم به‌خاطر غیبت شوروی، نتیجه رسمی را 2-0 به سود شیلی ثبت کرد و این تیم به جام جهانی رسید.
🔵اما برای خود بازیکن‌ها هم آن صحنه یک پیروزی معمولی نبود. کاسزلی بعدها گفت یادآوری‌اش برایش تلخ و شرم‌آور است.
- مونته‌آلگره، زندانی سابق ورزشگاه، آن بازیِ بی‌حریف را تصویر کشوری می‌دید که جای خیلی از آدم‌هایش خالی شده بود.
🔴 آن روز بازی توپ به دروازه رسید و صعود شیلی ثبت شد. چند ثانیه تصویر از یک گل باقی ماند؛ ولی برای فهمیدن داستانش، باید سراغ گذشته آن ورزشگاه و شکنجه ها رفت...
⚽️ @bistodo