Qargʻalar qoʻshigʻi haqida birinchi qarash

Ushbu qoʻshiq haqida ikki xil qarash bor. Ulardan qay biri toʻgʻri ekanini bilmayman, shuning uchun mana shunisi toʻgʻri deb aytolmayman.

Ushbu qoʻshiq koʻp yillar davomida xushovoz xonandalar tomonidan kuylab kelindi. Oʻzbekning shonli tarixini, qora sahifalarini bilmasligimiz sabab qoʻshiqning asl kelib chiqishini ham bilmaymiz.

1875-yil Oqposhsho Margʻilon uyezdini bosib olgach, erkak zotini bitta qoldirmay Margʻilon yoʻlida osib oʻldiradi. Osilgan murdalarni tushurib olishga yoʻl qoʻymaydi. Qargʻalar esa mayitlarni yeyish uchun uchib keladilar. Aka-ukasiz, otasiz, ersiz qolgan ayollar himoyachilarini himoya qilish uchun, koʻzlarida yosh bilan qargʻalarni quvadilar:
“Qargʻalar uchsa qaraylik Margʻilonning yoʻliga”

Vafot etganlarning hidi shunchalik anqigan ekanki, shamol essa uzoqlarga yetib borib, koʻzlarni yoshlatar ekan. Vafodorlar ogʻalari hidini eng totli handalakka qiyoslab shu satrlarni aytishgan:
“Hidi kelsa mast boʻlaylik handalakning boʻyiga”

Qarg‘alar uchsa qaraylik
Marg‘ilonning yo‘liga,
Marg‘ilonning yo‘liga.

Hidi kelsa mast bo‘laylik,
Hidi kelsa mast bo‘laylik
Handalakning bo‘yiga,
Handalakning bo‘yiga.

Manba

@birgap