🔍 کالبدشکافی فرمول جدید نرخ خوراک پالایشگاه‌ها

✍️محمد ذریه زهرایی، کارشناس بازار سرمایه، در یادداشتی اختصاصی برای «بیداربورس» به بررسی تغییرات بنیادین ابلاغیه جدید هیئت وزیران (مصوب ۵ مهر ۱۴۰۵ و جایگزین دستورالعمل ۲۳ دی ۱۴۰۲) و پیامدهای آن بر حاشیه سود نمادهای پالایشی پرداخته است:

۱. نفت خام سبک و سنگین؛ رشد محسوس بهای تمام‌شده

در ابلاغیه پیشین، تخفیف نفت خام سبک و سنگین نسبت به سبد شاخص به‌ترتیب ۵ و ۶ دلار بود. در مصوبه جدید این تخفیف‌ها به ۲ و حدود ۴.۱ دلار کاهش یافته است؛ یعنی خوراک نفت سبک ۳ دلار و نفت سنگین نزدیک به ۲ دلار در هر بشکه گران‌تر شده که مستقیماً حاشیه سود پالایشگاه‌ها را تحت فشار می‌گذارد.

۲. میعانات گازی؛ حمایت از قدیمی‌ها، حذف رانت برای جدیدها

تخفیف میعانات گازی پارس جنوبی برای واحدهای فعال تا پایان سال ۱۴۰۵، از ۲ دلار به ۳.۱ دلار افزایش یافته (۱.۱ دلار ارزان‌تر برای موجودها)، اما برای طرح‌های پس از ۱۴۰۵ این تخفیف به‌طور کامل حذف خواهد شد.

۳. شفافیت شاخص مرجع برنت

جایگزینی میانگین محاسباتی پلتس (BWAVE) با نرخ تسویه روزانه بورس لندن (ICE Brent Settlement) شفافیت تسویه‌های روزانه را بالا برده و از مناقشات محاسباتی می‌کاهد.

۴. فرمول جدید تعدیل کیفیت و جریمه‌ها

تعدیل کیفیت از حالت تک‌بعدی (صرفاً API) خارج شده و انحراف از محدوده استاندارد API و میزان گوگرد ضرایب جداگانه گرفته‌اند. هرچند جریمه گوگرد به‌ازای هر ۱۰۰۰ ppm از ۰.۲٪ به ۰.۱٪ کاهش یافته، اما اعمال جریمه انحراف API برای پالایشگاه‌هایی با خوراک خارج از استاندارد طراحی، هزینه مضاعف دارد.

۵. قیمت‌گذاری فرآورده‌ها و بورس انرژی

مرجع سنجش کیفیت بنزین از فوب سنگاپور به فوب خلیج فارس تغییر کرده و بنزین اکتان ۹۲ نیز اضافه شده است. همچنین مجوز صریح عرضه بنزین غیراکسیژنه (اکتان ۹۱ و بالاتر) در بورس انرژی، پتانسیل نقدشوندگی فروش شرکت‌ها را بالا می‌برد.

۶. ابهام تخفیف ۹۵ درصدی

در متن جدید نامی از فرمول تخفیف ۹۵ درصدی برده نشده؛ با اینکه احتمال حذف آن کم است، اما شفاف‌سازی رسمی وزارت نفت در این خصوص الزامی است.

۷. بند اضطراری و اختیارات وزارت نفت

طبق بند پیوست مصوبه، وزارت نفت در شرایط اضطراری بازار مجاز است خوراک معادل فرآورده‌های اصلی را بر مبنای نرخ‌های پیش از ۹ اسفند ۱۴۰۴ و ارز همان ماه محاسبه کند. این موضوع تثبیت فراگیر نرخ نیست، بلکه ابزاری مقطعی برای مهار نوسان است که البته ریسک عدم‌قطعیت مالی را برای پالایشگاه‌ها افزایش می‌دهد.

جمع‌بندی و تفکیک خوراک شرکت‌ها

نفت سبک: #شپنا عمده و #شاوان بخشی از خوراک خود را نفت سبک دریافت می‌کنند (بیشترین اثر منفی از رشد نرخ).
نفت سنگین: #شتران، #شراز و #شبریز عمدتاً مصرف‌کننده نفت سنگین هستند.
میعانات گازی: ستاره خلیج‌فارس و بخشی از خوراک #شاوان از میعانات تأمین می‌شود که از افزایش تخفیف فعلی منتفع می‌شوند.

@bidarbourse