کی دست‌‌یار کیه؟

به ابزارهایی مانند Claude Code, Cursor, GitHub Copilot می‌گویم دستیار. ولی راستش رو بخواهید چند وقتی هست که مطمئن نیستم کی دست‌یار کیه!

ابزارهای Agentic تصمیم‌ها را در قالبی به این شکل جلوی شما قرار می‌دهند:

• Option 1 (Recommended)
• Option 2
• Other

وقتی به موضوع تسلط دارم، می‌فهمم که کدام گزینه جواب درستی برای شرایط مساله‌ است، در نتیجه با آگاهی گزینه‌ها را انتخاب می‌کنم. وقتی نصفه‌نیمه موضوع رو می‌دونم، گزینه‌های پیشنهادی رو می‌خوانم و پس از فهمیدن‌شون،‌ گزینه‌ها رو انتخاب می‌کنم. اما وقتی دانشم برای تصمیم‌گیری کافی نیست چی می‌شه؟ تنها کاری که می‌کنم اینه که روی Recommended کلیک کنم و با خودم هم کنار می‌آم که من به دست‌یارم «اعتماد» دارم!

این ماجراها من رو یاد Delegation Poker از Jürgen Appelo در کتاب Management 3.0 می‌اندازه؛ مدلی که هفت سطح تفویض اختیار را بین یک مدیر و تیمش رو بیان می‌کنه:
Tell → Sell → Consult → Agree → Advise → Inquire → Delegate

• Tell
من (مدیر) تصمیم می‌گیرم و به شما (تیم) اعلام می‌کنم. تمام!

• Sell
من تصمیم می‌گیرم، اما منطق و استدلالم رو توضیح می‌دهم و سعی می‌کنم شما رو با خودم همراه کنم.

• Consult
اول نظر شما رو می‌پرسم، بعد تصمیم می‌گیرم.

• Agree
با هم بحث می‌کنیم و با اجماع به یک تصمیم مشترک می‌رسیم.

• Advise
شما تصمیم می‌گیرید، اما من اول توصیه‌هام رو به شما اعلام می‌کنم.

• Inquire
شما تصمیم می‌گیرید، بعدن دلایل تصمیم‌تون و خلاصه‌ی ماجرا رو به من توضیح می‌دهید.

• Delegate
تصمیم‌گیری کاملن در اختیار شماست. من نیازی به توضیحات و جزییات تصمیم‌گیری ندارم.


این مدل را روی یک Agent session پیاده کنید؛ سطح تفویض ممکنه هر لحظه جابه‌جا بشه. جالبش اینه که بعضی وقت‌ها که خسته‌ام، من صرفاً نقش کلیک‌کننده (Clicker) را بازی می‌کنم:
• خلاصه رو می‌خونم و گاهی هم نمی‌خونم.
• Approve را می‌زنم
• منتظر بعی می‌مونم.

بخش ناخوشایند ماجرا اینجاست: کلیک روی Approve برای طرحی یا تصمیمی که امکان ارزیابی‌اش رو نداری، همان Delegate است که لباس Consult پوشیده. تایید فقط زمانی ارزش داره که اطلاعات و آگاهی (Context) کافی برای رد یا اصلاح کردنش رو داشته باشی.

به همین خاطر الان تلاش می‌کنم قبل از شروع هر نشست(Session) با دست‌یارهام، سطح تفویض اختیار رو برای هر تصمیمی مشخص کنم، آن هم بر اساس دو فاکتور: تبعات تصمیم (Blast radius) و بازگشت‌پذیری (Reversibility).
فرمت‌بندی؟ کاملن قابل تفویض. هر چیزی که به داده‌ها، معماری، یا طراحی کلان مربوط باشه؟ غیرقابل تفویض! خودم باید درگیر باشم.


با توجه به نفوذ روز به روز این دست‌یارها در زندگی و کار، واقعیت اینه که دیگه مطمئن نیستم کی دست‌یار کیه. اولش فکر می‌کردم اون‌ها دستیار من‌اند؛ حالا مونده‌ام که نکنه خودم شدم دستیارِ دستیارم. 😂

راستش من جواب این سوال رو نمی‌دونم. اجازه بدید برم از رییسم بپرسم و بیام! 😂


گزیده:
ندارد

https://t.me/bibalan_com
https://bit.ly/4djp4xi