"مه‌لقا ملاح، مادر محیط زیست ایران"

مه‌لقا ملاح که از او به‌عنوان مادر محیط زیست ایران یاد می‌شود، ۳۱ شهریور سال ۱۲۹۶ در نوکنده گلستان متولد شد.

فریاد زمین، نامی است که مه‌لقا ملاح برای فصلنامه‌ای که خود مدیر مسئول و سرپرستش بود انتخاب کرد. از همین عنوان دو کلمه‌ای، می‌شود به عمق دغدغه‌ای که او برای نجات محیط زیست و به خصوص نجات محیط زیست ایران داشت پی برد. مبارزه و دغدغه‌مندی البته چیز تازه‌ای برای او نبود. مبارزه مداوم و هدفمند، باعث شد مادر‌بزرگش بی‌بی خانم استر‌آبادی اولین مدرسه دخترانه را در خفقان دوره قاجار تاسیس کند و سالها پابرجا نگاه دارد و مادرش خدیجه افضل آبادی نیز جزو اولین معلمان و روزنامه‌نگاران زن ایرانی باشد.

خود مه‌لقا اما، مبارزه برای محیط زیست را انتخاب کرد و در سال ۱۳۷۲، مجمعی را با نام زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست احداث کرد. محل اداره این مجمع دانشگاه تهران بود، جایی که مه‌لقا سال‌ها به عنوان کتابدار در آن کار کرده بود‌.

با اینکه مه‌لقا ملاح تحصیلات خود را تا مقطع دکترا ادامه داد، تحصیلات او اما ارتباطی با محیط زیست نداشت. او دکترای علوم اجتماعی خود را از دانشگاه سوربن گرفت و شاید همین تحصیل در حیطه جامعه‌شناسی بود که با علاقه او به محیط زیست همراه شد و باعث شد ما امروز او را به نام مادر محیط زیست ایران بشناسیم.

از جمله فعالیت‌های جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست، آموزش نحوه بازیافت به مردم عشایر بود.

شاید بهترین صفتی که می توان برای توصیف مه‌لقا ملاح آورد، صفت جسور است. او شجاع بود، باکی از مواجهه با مشکلات نداشت و بی‌باکانه به جنگ آلودگی‌ها می‌رفت، آلودگی‌هایی که گریبان زمین و ساکنان آن را گرفته است. همین جسارت و مبارزه است که باعث می شود نام "مادر" برای او شایسته باشد.

اگر چه مه‌لقا ملاح در ۱۷ آبان ۱۴۰۰ درگذشت، اما مجمع زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست و هدف والای او هنوز هم به قوت خود باقی است.

✍ غزل خادمی

🚮 @Bavansharif