📝 #یادداشت_تحلیلی | فارغ از هر توافقی، تنگه باید بسته بماند

🔷 با مذاکراتِ عمان، امریکا را از میان برداشتیم، دورش زدیم و دستش را کوتاه کردیم و در نهایت ابتکار عمل را پس گرفتیم. امروز این تیترها خوب به فروش می‌رود. هرچند اگر ما هم منکر این تیترها نشویم، با طرح این سوال که بازیگر اصلی و آغازگر جنگ، امروز کجاست و آیا نقشش را به محاصره دریایی محدود ساخته، می‌توان پی برد که در طرف دیگر مذاکرات گرچه عمان نشسته، اما مجدد با امریکا روبه‌رو هستیم. بسیار خیال خامی است که فکر کنیم پیامی که به عمان داده می‌شود به محض مخابره روی میز امریکا نیست و جوابی که از عمان می‌شنویم با قلم امریکایی تألیف نمی‌شود.

🔶 پرداختن به ساز و کار تردد و چگونگی بازگشایی تنگه هرمز، آن هم در برهه حساس کنونی، به نظر می‌رسد پیش‌درآمدی به باز شدن آن باشد، عین این است که هنگامی که دشمن تیربار مسلحش را به ما نشانه رفته، بنشینیم ساز و کاری برای خلع سلاحمان تدوین کنیم. یا برای درک فجیع بودن این موضوع: امریکا برود ساز و کاری برای آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران تنظیم کند. آن هم در شرایطی که ایران ناقض تفاهم‌نامه است و هرروز برای امریکا خط و نشان می‌کشد!

🔷 با این وجود با برخی اصلاحات، این مذاکرات نه تنها اشتیاقِ ایران به مذاکره از روی ناتوانی را به دنیا مخابره نمی‌کند، بلکه با احترام به حقوق عمان و حفظ این شریک راهبردی که طرف دیگر تنگه هرمز است می‌توان قواعد جدید هرمز را تألیف، ثبت و نهایی کرد. قواعدی که توسط طرفین تنگه هرمز مورد تأیید نباشد، راه را برای دخالت بیگانگان باز خواهد کرد. هرچند که این تنش‌ها درنهایت کار به جایی نخواهد برد، اما با رسمیت جهانی این قواعد، جهان ناچار به پذیرش «ایران پیروز» خواهد بود که در پی آن ضربه جدیدی به اقتصاد جهانی وارد می‌شود، در آن موقعیت لاف‌های مکرر و وعده‌های توخالی ترامپ دیگر اثر ندارد و اعتبار در سمتیست که دستاوردش هم به روی کاغذ و هم در عرصه عمل پذیرفته شده‌ و پرواضح است که اختلافات داخلی امریکا در چنین وضعیتی چه آینده‌ای را برای انتخابات آمریکا رقم می‌زند. قدم اول در رسمیت جهانی هرمز و ترتیب این اتفاقات، همان توافق نهایی ایران و عمان است. با این تفاوت که در آن تمرکز بر تثبیت حاکمیت باشد و نه تنظیم مسیرهایی که با روندی که امریکا در پیش گرفته، حالاحالاها بنا نیست باز شود.

🔶 در این مورد نیز، گرچه در شرایط معمول لزومی به تکرار نیست، اما خطاهای متعدد دستگاه دیپلماسی، ما را ناگزیر به تأکید به چند مهم می‌کند. مورد اول هشدار به نادیده گرفتن نقش آمریکا در دستگاه دیپلماسی عمان است! عمان پیش از آنکه پسر صلح‌طلب منطقه باشد، پلیس خوب امریکاییست! بازیگری برای روز مبادایی چون امروز که امریکا سایر مهره‌هایش را بازی کرده. مورد دوم، محوریت مذاکره است! مذاکره باید بر محور تثبیت حاکمیت ایران بر تنگه هرمز باشد، به‌گونه‌ای که جمهوری اسلامی ایران هرگاه تهدیدی را متوجه خودش بداند، بتواند به طور مستقل کنش انجام دهد و تنگه را ببندد. مورد سوم، جامع‌اندیشی و در نتیجه لحاظ کردن همه سناریوهای احتمالی با ریز جزئیاتشان است تا چون اتفاقات تلخ گذشته، مسیری برای دور زدن و سوءاستفاده از کلی‌گویی‌ها ایجاد نشود، نقض به وضوح نقض باشد و برایش جوابی تنظیم شود تا یکوقت کسی چه از داخل و چه از خارج، پاسخ به نقض را تندرویی و جنگ‌جویی ننامد. و در نهایت مورد چهارم، علنی بودن این روند و محرم دانستن مردم است که با توجه به خطاهایی که در گذشته شاهدش بودیم با مطالبات مردم مبعوث، از مسیر درست منحرف نشود.

🆔 @basijaut