سیدمحمد خاتمی: تعامل با نظم جهانی به معنای پذیرش همه مبانی نظام لیبرال نیست

رئیس دولت اصلاحات در نشست بنیاد باران:

باید مراقب باشیم این تلقی به وجود نیاید که گویا راه نجات ما این است که نظم لیبرال را بپذیریم و بر اساس آن حرکت کنیم و راه دیگری پیش روی ما وجود ندارد. بحث من این است که باید میان حضور و همکاری در چارچوب نظم جهانی و پذیرش بی‌چون‌وچرای آن تفاوت قائل شویم.

مسئله فقط این نیست که در داخل نظم جهانی قرار بگیریم یا از آن خارج شویم؛ بلکه باید مشخص کنیم با چه نگاهی در این نظم حضور پیدا می‌کنیم و هدف ما از این حضور چیست.

در بحث نظم لیبرال موضوعاتی مانند مالکیت خصوصی و شیوه سازمان‌دهی اقتصاد مطرح می‌شود. در عین حال دیدگاه‌های متفاوتی درباره این نظم وجود دارد و حتی در چارچوب نظام‌های موجود نیز می‌توان درباره حدود فعالیت بخش خصوصی، نقش دولت و ضرورت همکاری و مشارکت اجتماعی بحث کرد.

من نمی‌خواهم بگویم که تمام مباحث مطرح‌شده درباره نظم لیبرال نادرست است یا همه آنچه در این زمینه گفته می‌شود، باید کنار گذاشته شود. مسئله این است که نظم جهانی موجود را باید با نگاه انتقادی بررسی کنیم و میان واقعیت‌های حاکم بر جهان و پذیرش آن واقعیت‌ها به‌عنوان یک الگوی مطلوب و نهایی تفاوت بگذاریم.

امروز فناوری، قدرت اقتصادی و قدرت سیاسی در کنار یکدیگر مناسبات جهانی را شکل می‌دهند. قدرت‌های بزرگ برای حفظ موقعیت خود و رسیدن به اهدافشان، تصمیم می‌گیرند در کدام حوزه‌ها سرمایه‌گذاری کنند، چه فناوری‌هایی را توسعه دهند و با چه کشورهایی همکاری داشته باشند.

باید این واقعیت را در نظر بگیریم که قدرت‌های بزرگ از جمله آمریکا، در تصمیم‌گیری‌های خود منافع اقتصادی و سیاسی‌شان را در نظر می‌گیرند. ممکن است کشوری در یک مقطع در حوزه‌ای سرمایه‌گذاری کند و در مقطع دیگر، به دلیل تغییر اولویت‌ها و اهدافش، مسیر دیگری را انتخاب کند بنابراین، درک مناسبات جهانی مستلزم شناخت منافع و محاسبات قدرت‌های بزرگ است.

ادامه مطلب:
https://avash.ir/n/WtH
◽️ @Avash_media ◽️ avash.ir ◽️