🔹میزان تجارت خارجی کشور عزیزمان ایران در سال ۱۴۰۴ ،۱۱۰ میلیارد دلار ثبت شده است. جمهوری اسلامی ایران موفق شده است این حجم از صادرات و واردات را با وجود دو جنگ تحمیل شده میان مذاکرات و تحریم های بسیار انجام بدهد. سال های پیشین کشور ما شاهد تحریم های گوناگونی بوده است؛ اما با این وجود باز هم به طور متوسط میزان تجارت خارجی کشورمان بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار بود. این آمار به این معنی است تحریم ها آنطور که دشمنان وطنمان انتظار داشتند کارساز نبوده، زیرا ایران این تحریم ها را تا حدودی با شبکه مخفی و زیرپوستی به نام تراستی ها دور می‌زند.
🔸تراستی ها افراد و شرکت هایی هستند که ظاهرا از میان افراد مورد اعتماد حاکمیت انتخاب می‌شوند. این شبکه بعد از تحریم های سنگین دهه نود راه اندازی شد و وظیفه صادرات و واردات کشور را بر عهده گرفت و با روش هایی مشابه پولشویی، دارایی های ارزی کشور را از طریق چندین واسطه و تراستی دیگر به مقصد می‌رساند. مزیت این شبکه، مخفی بودن آن است که می‌تواند از زیرسایه تحریم های ایالات متحده عبور کند، هرچند که آنها هم از این قضیه سود می‌کنند و بخشی از درآمد را به عنوان پورسانت برای خود برمیدارند. اما از طرفی این مخفی بودن، از معایب آن هم هست، زیرا ایران نمی‌تواند بر آنها نظارت و مدیریت کند.
🔹 در نتیجه در طی این سال ها سوای میزانی که حاکمیت به خود اشخاص و تراستی ها اختصاص داد، بخشی از ارز حاصل از صادرات به کشور بازنگشته. برخی منابع مدعی هستند که از سال ۱۳۹۷ تا به الان، بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار ارز به کشور بازنگشته است، هرچند که بانک مرکزی این رقم را ۸۱ میلیارد دلار اعلام کرده است؛ اما باز هم با این وجود آمار دقیقی از میزان پولی که تراستی ها برای خود برمیدارند وجود ندارد و برخی منابع این عدد را چیزی بین ۸ الی ۱۰ میلیارد دلار میدانند. برای درک بهتر این عدد، باید گفت که بودجه عمومی ایران، سالانه به طور متوسط چیزی حدود ۵۰ میلیارد دلار است.
🔸در طی سال های اخیر، روسای جمهور ادوار مختلف، بارها تلاش کرده اند که بخشی از این پول را به کشور بازگردانند و تقریبا ناموفق بودند، هرچند که در مقطعی آقای رئیسی به طور جدی این قضیه را پیگیری می‌کرد که متاسفانه به سقوط هلیکوپتر ایشان منجر شد. قوه قضاییه نیز تا امروز بار ها به این افراد خاطی هشدار داده، اما تنها مبلغی بین ۶ الی ۱۰ میلیارد دلار ارز به کشور بازگشته است.
🔹یکی دیگر از معایب وجود تراستی ها، رانتی بودن آنهاست، یعنی اینکه آنها نه به خاطر شایستگی و لیاقت، بلکه بخاطر آقازاده بودن و ارتباط با برخی افراد و ارگان‌های خاص به این کار گماشته شده‌اند و متاسفانه سرنوشت اقتصاد کشور می‌تواند در مقاطعی در گرو این اشخاص باشد. اشخاصی که پول و رسانه دارند و می‌توانند افکار عمومی را در راستای اهداف خودشان جهت دهی کنند و یا در امری دیگر، می‌توانند با دیر تحویل دادن (و یا حتی تحویل ندادن) ارز حاصل از صادرات، برخی افراد تصمیم گیر در حاکمیت را برای نیل به اهدافش تحت فشار بگذارند.
🔸به طور کلی تراستی ها از ابتدا به عنوان یک ابزار اضطراری و موقت برای بقا و دور زدن تحریم ها طراحی شدند؛ اما به مرور زمان، از یک «تاکتیک موقت» به یک «ساختار مسلط و رانتی» بدل شدند که اکنون بر سیاست خارجی و منافع ملی قفل زده است.
✍️علی مروارید ملکی - ۴۰۴ فیزیک
#️⃣ #کارگروه_مبارزه_با_فساد_و_تبعیض
- بسیج دانشگاه امیرکبیر -
تلگرام | بله | توییتر | آپارات