⚛⚛⚛

انواع کمیت ها در فیزیک:

✅۱.اصلی، فرعی
(از نظر دیمانسیون یا ابعاد)
🖍کمیت های  اصلی مثل:
زمان ، طول ، جرم، مقدار ماده ، دما، جریان الکتریکی، شدت نور
🖍کمیت های فرعی:
هر کمیتی به جز کمیت های اصلی
مثل سرعت، شتاب، اندازه حرکت و....

✅۲.اسکالر ، برداری و ماتریسی
(از نظر تانسوری)
🖍اسکالر مثل: حجم، دما، جرم، توان، انرژی، کار و.....
همه اینها فقط با یک عدد کاملاً  مشخص میشوند.
🖍برداری مثل :
مکان، سرعت، شتاب، نیرو و......
کمیت های برداری، هم  به عدد نیاز دارند و هم به جهت،
تا دقیقاً مشخص بشوند.

✅۳.پیوسته، گسسته (کوانتومی)،
(از نظر مقداری)
🖍کمیت های گسسته یا کوانتومی مثل:
بار الکتریکی

۴.کمیت های ماکروسکوپیکی و میکروسکوپیکی

❓یعنی چی؟
🖋با دید کلی، ما در فیزیک با دو کميت
سر وکار داریم:
✔️ کميت هاي میکروسکوپیکی و ماکروسکوپیکی

❓کميت ماکروسکوپیکی چیست؟
✔️ کمیتی است که :
1. به کل جسم مربوط است.
2.عددی است یعنی اسکالر است.
3.حتما توسط " ابزاری" قابل اندازه‌گیری است.
حتی ممکن است ابزار اندازه گیری آن فعلا وجود نداشته باشد اما بعدا اختراع خواهد شد.
❓کميت میکروسکوپیکی چیست؟
✔️ کمیتی است که :
1 . به "نقطه ای" از جسم متعلق است
(یعنی تا نقطه دیگر ممکن است فرق کند. )
2.کمیتی " برداری " است.
3.قابل اندازه گیری "توسط ابزار "نیست.
👌هر کميت ماکروسکوپیکی، یک کمیت میکروسکوپیکی متناظر دارد و بالعکس.


۵. کمیت های
فزونور و نافزونور

❓یعنی چی؟
✅فرض کنید سیستم در حال تعادلی
به دو قسمت مساوی با جرمهای برابر تقسیم بشه.
ویژگی هایی از هر نیمه سیستم که "بدون تغییر"
باقی می مونه رو بهش
"نافزونور"
و
ویژگی هایی که مقدارشون نصف میشه رو  "فزونور"  میگن.
نافزونور ها، مستقل از جرم هستند
و فزونورها، وابسته به جرم هستند.
مثل چی؟
🔸"کشش سیم"  نافزونور
🔸 و "طول سیم "  فزونور است.

۶.کمیت های متغیر و ثابت
کمیت های ثابت مثل:
✔️ثابت گرانشی (G)
✔️ثابت پلانک (h)
✔️ثابت جهانی گازها (R)
✔️ سرعت نور در خلاء (c)


۷.کمیت های بدون دیمانسیون و با دیمانسیون

بدون دیمانسیون مثل:
✔️ضریب شکست
✔️ضریب اصطکاک
✔️جابه‌جایی زاویه‌ای (رادیان)

۸.کمیت های با واحد و  بدون واحد

این ها در واقع مرز بین ریاضی و فیزیک هستند.
در فیزیک کمیت بدون واحد تقریباً معنایی نداره.
مثلا مسئله ای رو حل کنیم و جوابش بشه ۲،
فوراً می‌پرسیم ۲ چی؟!

بدون واحدها
مثل:
✔️ اعدادخالص
✔️cosθ
✔️sinθ

✔️πعدد
عدد نپر و....
هستند.

❓شاید بپرسید:
ضریب شکست نور و ضریب اصطکاک و عامل لورنتز و.......
چطور؟

✅اینا ضریب یا نسبت هستند.

❓حالا اینا کمیت حساب میشن یا خیر؟
چون نه دیمانسیون (بُعد) دارند
و نه یکا (یا واحد)!
اما از طرفی اندازه‌گیری هم  می شوند!

🖍به نظر من بهشون بگیم ضریب بهتره.
نظر شما چیه؟

فقط نگید عدد ثابتند به همین دلیل دیمانسیون ندارند!
اون وقت سرعت نور میگه :
منم مقدار ثابتم اما هم دیمانسیون دارم هم یکا.
ثابت جهانی گرانش و ثابت کولن و....هم همینطور.

🖍حتی اون h یا ثابت پلانک در مکانیک کوانتومی، دیمانسیون داره.

اصلاً به خاطر موازنه شدن دو طرف رابطه از نظر دیمانسیون، اون h رو به معادلات اضافه کردن یا بهتره بگیم ظاهر شده.

🖍 معمولاً سر و کله این ضرایب به  این دلیل پیدا میشه که
در فیزیک دو طرف رابطه باید از نظر دیمانسیون هم ارز و یک جنس باشه.
یعنی دیمانسیون تمام جملات در هر دو طرف معادله  باید یکسان باشه.
چرا؟
چون اینا از قانون جبر پیروی می‌کنند.
و شما نمی تونید ۲ تا سیب رو با ۵ تا پرتقال جمع کنید!
بهش میگن تحلیل ابعادی.

🖍و اینکه دیمانسیون یا بُعد
در فیزیک
با اون بُعد هندسی که در ریاضی داریم
فرق داره .
شاید کلی تر و متنوع تره.
در فیزیک بُعد یا دیمانسیون
یعنی جنس یا ماهیت اون کمیت.
مثلاً فرکانس از جنس عکس زمان هست.


🆔 @atomicphysicsss
⚛ کانال تخصصی فیزیک اتمی