⚛⚛⚛

در حل مسائل نسبیت
به این ۲ تا چیز دقت کنید:
✅یک ناظر داریم
و
✅یک پدیده.

🟢"ناظر" یعنی  "اندازه گیرنده"

🟢«پدیده» ، یعنی  "اندازه‌گیری شونده"


حالا بیاید ببینید
❓ آیاناظر به پدیده متصله یا خیر؟

✅اگر به پدیده ، متصل نیست
پس ناظرِ متحرکه.

✅اگر به پدیده  متصله
پس ناظر ِساکنه.

نسبت ناظر با پدیده مهمه.


🖍۱.شما درحالیکه می دوید، به ساعت خودتون نگاه می کنید.
🟡 ناظر : شما
🔵 پدیده: ساعت شما
🟠 نوع ارتباط ناظر و پدیده:
ناظر متصل به پدیده.

✅نتیجه: شما ناظر ساکن نسبت به ساعت خودتون هستید و زمان ویژه رو اندازه گیری می‌کنید.
یعنی T0.

( چه ساکن باشید و چه در حال دویدن، چون ساعت به شما متصله ، شما ناظر ساکن نسبت به پدیده هستید.)
( ضمن اینکه در یک دستگاه مختصات هستید.)


🖍 ۲.دوست شما در حال دویدن با سرعت بسیار بسیار زیاد هست ، و شما ساکن ایستادید و دارید گذر زمان برای دوست تون  رو اندازه گیری می‌کنید.

🟡ناظر: شما در حالی که ساکن هستید.
🔵 پدیده : گذر زمان برای دوست شما.
🟠 نوع ارتباط ناظر و پدیده:
ناظر جدا از پدیده
(یعنی ساعت دوست شما به دست خودش متصله نه به دست شما)
✅نتیجه: شما ناظر متحرک هستید .
(درسته که خودتون ساکن ایستادید اما دارید یک پدیده در حال حرکت رو اندازه‌گیری می‌کنید)
و زمان متسع یا کُند شده رو اندازه گیری می‌کنید.
یعنی زمان طولانی تر رو یا T.
( ضمن اینکه شما (اندازه گیرنده) و ساعت دوست تون (اندازه‌گیری شونده) در دو دستگاه مختصات جداگانه قرار دارید.)

✔️ در واقع زمان برای دوست شما،
از نظر شما داره کُند می‌گذره.
اگر از نظر خودش مثلاً ۴۰ ثانیه دویده باشه از نظر شما بسته به اینکه با چه سرعتی داره می دوه، مثلاً ۵۰ ثانیه طول کشیده.

❗️حتی اگر با ۰/۹۹سرعت نور هم حرکت کنید و ساعت خودتون رو نگاه کنید ،
یا خط کش بیست سانتی که در دست خودتون هست رو اندازه‌گیری کنید ،
همه چیز عادیه!
یعنی
نه طول منقبض میشه، نه زمان متسع!

❗️مهم نیست چقدر سرعت دارید،
مهم اینه که شما به عنوان ناظر
دارید
با "پدیده" ای که می‌خواهید اندازه‌گیری کنید حرکت می‌کنید.
پس نسبت به پدیده «ساکن» هستید.
خط کش در دست شما همون بیست سانتی متره.
درست مثل اینکه ساکن روی زمین باشید و خط کش بیست سانتیمتری تون رو اندازه‌گیری کنید.
هیچ فرقی نمیکنه.

👌«ناظر ساکن» هستید
اگر
نسبت به "پدیده "حرکت نکنید.
(یا پدیده نسبت به شما حرکت نکنه.)


✔️یادتون باشه
ساکن بودن نسبی هست و مطلق نیست.
حرکت هم همینطور.

✔️و چیزی که باید در نسبیت خاص بهش توجه کنید اینه که:
سرعت یکنواخت هست.
و هرگز حرکت شتاب دار  نداریم .
شتاب در نسبیت عام وارد میشه.

✅خاص بودن نسبیت خاص
به علت بدون شتاب بودن حرکت هست.
(یا همون دستگاه مختصات لخت)
سرعت ثابت ،
نسبیت خاص رو خاص می‌کنه.

💡یک کشتی با سرعت ثابت حرکت می‌کنه و از ساحل دور میشه؛
کشتی میگه:
من ساکنم و ساحل داره ازم دور میشه!

ساحل میگه:
من ساکنم
و کشتی داره ازم دور میشه!
کدوم ادعا درسته؟
هر دو!
این یعنی
چارچوب مرجع مرجح وجود ندارد.
یا ناظری بر ناظر دیگر برتری ندارد.

یعنی نمی‌تونیم بگیم ساحل ساکنه یا کشتی!
هیچ کدوم از این دو تا بر دیگری ترجیح ندارند.
(البته تا وقتی که پای شتاب در میون نباشه)
(در نسبیت گالیله ای و نسبیت خاص شتاب هنوز وارد داستان نشده)

🖍در اون مثال اول
به این موضوع توجه کنید
که به دلیل نسبی بودن حرکت
و اینکه سکون و حرکت نسبی هستند.
وقتی
دوست شما که داره با سرعت بسیار بسیار زیاد (اما ثابت )حرکت می‌کنه ؛
و زمانش از نظر شما کُند میگذره و متسع میشه.
اونم همین ادعا رو می‌تونه نسبت به شما داشته باشه.
یعنی چی؟
یعنی از نظر اونم زمان شما داره کُند می‌گذره.
چرا؟
چون سرعت نسبی هست و ثابت
هیچ کدومتون نمی‌تونید ادعا کنید که خودتون ساکن هستید ( یا متحرک).
مثل همون کشتی و ساحل

این همون آغاز مطرح شدن پارادوکس دوقلوهای اینشتین بود.


🆔 @atomicphysicsss
⚛ کانال تخصصی فیزیک اتمی