انسان در مکتب توحیدی در ارتباط با خود از وظایفی چند برخوردار است:
1- انسان باید خود را بر خود مطرح سازد، باید در لحظاتی به خلوت دل خویش راه یافته و برخویشتن بیندیشد تا موقعیت خود را در هستی دریابد. او باید از خود سؤال کند که از کجا آمده؟ به کجا می رود؟ و چه باید بکند؟
2- انسان در مکتب توحیدی باید به هدف آفرینش خویش اندیشیده و سؤال از راز هستی را بر خود مطرح نماید. او باید بداند که هدف از خلقتش چیست تا در آن مسیر گام بردارد. انسان الهی هرگز نباید نسبت به هدف اعلای جهان خود بی تفاوت بوده، بدون آگاهی از زندگی خویش گذران عمر کند.
3- انسان الهی باید به استعدادهای درونی خود توجه کرده، آنها را شکوفا سازد. چرا که در حقیقت انسان با به فعلیت رساندن استعدادهای متعالی خود قادر خواهد بود تا به هدف اعلای زندگی دست یابد.
4- انسان توحیدی می بایست از روی علم و آگاهی عمل کند و حتی ایمان او نیز به مبدأ وجود باید آگاهانه باشد. او باید بداند که علم و آگاهی می تواند در قلمرو ارزش ها قرار گیرد، چرا که بدون آگاهی انسان قادر به عمل مثبت و سازنده نخواهد بود.
5- انسان الهی باید بداند که در ارتباط با خود مهمترین حرکت سازنده اش کنترل نفس و تسلط بر خود طبیعی است؛ چرا که آزاد نمودن خود از بندهای درونی که انسان را به اسارت و ذلت می کشاند بزرگترین پیروزی برای نیل به سعادت و رسیدن به کمال است. انسان همواره باید بر خویشتن خویش نظارت کند تا نیروهای اهریمنی از درون او را به سوی هلاکت نکشانند.

ب: ارتباط انسان با دیگران

یکی دیگر از ابعاد وجودی انسان در مکتب توحیدی ارتباط وی با دیگران است. مکتب توحیدی انسان را به عنوان موجودی مجرد و مجزای از دیگران در نظر نمی گیرد بلکه او را در رابطه با افراد مطرح ساخته، وظایفی را برای او تعیین نموده است.
1- انسان در ارتباط با دیگران باید بر اساس عدل و داد رفتار کند. او نه حق دارد که به کسی ظلم کند و نه هم حق دارد که زیر بار ظلم برود. او باید همواره برای برپایی عدل و داد و نابودی ظلم و ستم قیام کند.
2- انسان الهی در برابر دیگران مسؤل است. او هیچ گاه نمی تواند تنها به خود اندیشیده، در فکر منافع خود باشد. انسان الهی در برابر همه ی افراد از هر نژاد و هر گروه که باشند مسؤل و متعهد است. چنین انسانی باید دردکش درد دیگران باشد نه چنان موجودی بی حس و بی تفاوت که فقط سر به گریبان خویش دارد و از مسؤلیت سرباز زند.
3- مسؤلیت انسان الهی در برابر دیگران منحصر به منافع مادی و اقتصادی نیست. او نباید تنها در فکر تامین معاش دیگران باشد بلکه باید در فکر رشد و سازندگی افراد بوده و بکوشد تا انسان های دیگر را نیز به سرمنزل مقصود - که سیر به سوی خداست - برساند. این ویژگی انسان الهی مهمترین وجه امتیاز او بر یک انسان مادی است چرا که حداکثر کوشش یک انسان در مکتب مادیگری در ارتباط با دیگران تامین منافع مادی آنهاست نه رساندن آنها به رشد و کمال واقعی. به طور اصول از آنجا که جهان بینی مادی اعتقادی به خدا و هدف آفرینش ندارد هرگز نخواهد توانست که افراد انسانی را به رشد و کمال واقعی که نیل به هدف اعلای حیات است برساند.
4- انسان توحیدی در برخورد و ارتباط با دیگران می بایست بر اساس ضوابط و معیارهای الهی عمل کند. هرگونه ارتباط با دیگران که بر مبنای ضوابط توحیدی نباشد مانند معیارهای گروهی و طبقاتی مردود بوده، فاقد ارزشند.
5- انسان الهی باید در ارتباط با دیگران دقت کند که مبادا در میان جمع شخصیت و اصالت فردی خویش را از دست بدهد. چرا که انسان " من " حقیقی خویش را در میان جمع نابود سازد نه برای خود مفید خواهد بود و نه برای دیگران