عوامل توجه به دعا

در نظر اهل معرفت و عارفان حقیقی وجود خداوند به قدری مقدس و محترم و دارای محبوبیت است که او را با هیچ چیز نمی‏توان برابر دانست زیرا تمامی خیرات و زیبائی‏ها و نیز تمامی آنچه را که آرزوهای متعالی انسان و هر موجود دیگری را بوجود می‏آورد و محقق می‏سازد از خداوند است. خداوند هم خلق کردنش حکیمانه و بی مانند است و هم محبتش بیکران و وصف ناپذیر و روح نواز و هم تنبیه و ادب کردنش عین عدالت و محبت است. با این وصف تمامی موجودات که ساخته د ست‏ حکمت و محبت‏ خداوند هستند تا زمانی که موجود هستند و نیز تا زمانی که از خود و فطرت حقیقی شان غافل نشده‏ اند همواره رو به سوی آن کمال مطلق و زیبایی مطلق و خیر مطلق دارند و به سوی او نیز در حرکت‏ خواهند بود. منتها در مسیر زندگی علل و شرایطی مانع توجه و ارادت قلبی آنها به خالق شان می‏شود که با رفع این موانع دوباره آن توجه و ارادت حقیقی موجود شده و ادامه می‏یابد.