حکمت در قرآن به چه معناست؟
حکمت به معنای علمِ با ارزشی است که همراه با عمل باشد.
واژه عربی حکمت از ریشه
(ح ک م) است.
معنای اول این ریشه را برخی
«بازداشتن» دانستهاند.همین معنا را در یکی از معانی ذکر شده برای حکمت مییابیم: علمی که انسان را از کار زشت باز میدارد.بر همین اساس،
لگام اسب را حَکَمَة خواندهاند، چون اسب را از چموشی باز میدارد، و فرمانروا را حاکم خواندهاند چون ستمگر را از ستمگری بازمیدارد.این وجه معنایی برای حاکم، همریشگی حکمت و حکومت را معنادارتر میسازد و یادآور اندیشه کهن و افلاطونی حکیم/ فیلسوف حاکم است.
اگر چه «بازدارندگی» عنصری مهم در مفهوم حکمت است، به نظر میرسد که حکم به معنای نهادن امور در جای خود به نحوی جامعتر به مفهوم حکمت اشاره میکند که «تعادل» جایگاه ویژهای در آن دارد.
معنای دیگر حکم، یعنی نسبت دادن چیزی به چیز دیگر چه به نحو ایجابی چه سلبی،یعنی همان «حکم کردن»، نیز با مفهوم حکمت بیارتباط نیست؛ درست داوری کردن در موقعیتهای دشوار، مقدمه لازم برای تصمیمگیری و عمل درست و از اقتضائات حکمت است پس حکمت عبارت است از
علم همراه با عمل؛
سخن موافق با حق؛
سخن معقول
معرفت شهودی که حاصل عمل خوب است
دانشی که آدمی به کمک آن افعالش را از روی تدبیر و اتقان انجام میدهد.
✴️«حکمت» به دو نوع حکمت نظری و حکمت عملی تقسیم میشود. قرآن ، بر اهمیت حکمت تأکید نموده و مؤمنان را به جستجوى آن فرامىخوانند. وحکمت شناخت حقایق است، چنان که هستند، به قدر توانائى.
💟حکمت در قرآن
این کلمه بیست بار در قرآن مجید تکرار شده و در بیشتر موارد توأم با «کتاب» است و تعلیم و انزال آن از جانب خداوند و از جانب پیامبران نسبت به مردم است.
مانند: «کما أَرْسَلْنا فیکمْ رَسُولاً مِنْکمْ یتْلُوا عَلَیکمْ آیاتِنا وَ یزَکیکمْ وَ یعَلِّمُکمُ الْکتابَ وَالْحِکمَةَ وَ یعَلِّمُکمْ ما لَمْ تَکونُوا تَعْلَمُونَ»؛
چنان که در میان شما رسولى از خودتان فرستادیم که آیات ما را براى شما تلاوت مىکند و نفوس شما را (از پلیدى جهل) پاک و منزه مىگرداند و به شما تعلیم کتاب و حکمت مىدهد و آنچه را نمىدانید به شما مىآموزد»
از حکمت در قرآن به «خیر کثیر» نام برده شده:
«یؤْتِی الْحِکمَةَ مَنْ یشاءُ وَ مَنْ یؤْتَ الْحِکمَةَ فَقَدْ أُوتِی خَیراً کثیراً وَ ما یذَّکرُ إِلاَّ أُولُواالْأَلْباب»؛
خدا فیض حکمت را به هر که خواهد عطا کند و هر که را به حکمت و دانش رسانند، درباره او عنایت بسیار کردهاند و این حقیقت را جز خردمندان متذکر نشوند
💢حکمت چگونه به دست میآید؟
حکمت، هدیهای گران قیمتی است که خداوند به متقین و مخلصین عنایت میفرماید.
هر کس چهل شبانه روز کارهایش آگاهانه و عاشقانه برای ابتغاء وجه الله باشد، خداوند چشمههای حکمت را از دل او به زبانش جاری میکند.
Post #17653
643