آیا سرکوب نرخ سود، تورم را کنترل می‌کند؟

🔹بررسی آمارهای بانک مرکزی از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که موتور اصلی رشد نقدینگی در اقتصاد ایران، تسهیلات بانکی است.
🔹در سال ۱۴۰۴، حدود ۸۵ درصد از رشد نقدینگی، معادل ۴۶۰۰ هزار میلیارد تومان از مجموع ۵۴۱۵ هزار میلیارد تومان افزایش نقدینگی، از محل «بدهی بخش غیردولتی» به بانک‌ها تأمین شده است.
🔹سهم تسهیلات بانکی در رشد نقدینگی از ۶۰ درصد در سال ۱۳۹۰ به حدود ۸۰ درصد در پنج سال اخیر رسیده است.
🔹سرکوب نرخ واقعی سود در سطوح منفی، به همراه وقوع شوک‌های ارزی و رشد انتظارات تورمی، عوامل اصلی این وضعیت هستند.
🔹این سیاست با مختل کردن کارکرد بازارهای پول و سرمایه، تخصیص منابع را به سمت سازوکارهای ناکارآمد بوروکراتیک سوق داده است.
🔹پس از سال ۱۳۹۷ و خروج آمریکا از برجام، همزمان با جهش تورم و ثبات نرخ سود تسهیلات، نرخ واقعی سود منفی‌تر شد؛ موضوعی که نیاز بنگاه‌ها به نقدینگی برای سرمایه در گردش را افزایش داد.
🔹در این میان، کاهش اعتبار سیاست‌گذار پولی به همراه شوک‌های ارزی، کنترل نقدینگی را با دشواری مواجه کرده است، زیرا مهار آن هزینه‌های رکودی بالایی به همراه دارد.
🔹در این چرخه معیوب، شوک‌های ارزی موجب افزایش رشد نقدینگی شده و این رشد نقدینگی خود به سوختی برای تداوم جهش‌های تورمی و نااطمینانی‌ها تبدیل می‌شود.
💵 @Arz_Fouri