​​#blitz_information

Prosessor gigagertslari nima?

Guruhlarda ko’pincha men odamlarning “Men yangi kompyuter olmoqchi edim — Intel Core i5, 3.2 gigagerts. Shu yaxshimi?” deb so’raganlarini kuzatganman. Hamma Intel Core i7 zo’rligini, 3 GHz tez ekanligini biladi-ku, ammo ko’pchilik shu GHz, MHz’larning aynan nimaligi bilmaydi. Keling bugun shu haqida suhbatlashamiz.

Albatta, bu mavzuni bunday kichik maqolada yoritib bo’lmaydi, lekin harakat qilamiz tushunarli ma’lumotni berishga. Oldiniga shu tezlikning o’zi nimaligini bilib olamiz.

Chastota — bu maʼlum vaqt ichida takrorlangan harakat yoki tebranishlar soni (Salom, Fizika!). Chastota gertslarda o’lchanadi va bir soniyaga nisbatan olinadi, ya’ni 10Hz — bu bir soniya ichida 10 ta tebranish degani.

Takt generatori — prosessor qurilmasi bo’lib, muayyan tebranishlar keltirib chiqarib, prosessorning umumiy chastotasini keltirib chiqaradi. Uning har bir tebranishida prosessor bir necha unga qo’yilgan amallarni bajarib beradi.

Shu ma’lumotlardan kelib chiqadiki, prosessor tezligi, yoki aniqroq va to’g’ri qilib aytganda prosessor chastotasi — bu prosessorning bir soniya ichidagi bajara oladigan amallar sonidir.

Hozirda prosessor chastotalar GHz’larda o’lchanadi. Agar siz prosessorning 3.2GHz chastotasiga ko’zingiz tushsa, bilingki bu prosessor bir deganda 3200000000 (3 mlrd 200 mln) operatsiya bajara oladi deganidir.

Lekin bir narsani aytib o’tish lozim, kompyuter yaxshi ishlashida faqatgina chastotaning o’zi kifoya emas. Tezlikka yadrolar soni, RAM o’lchami, tezligi va chastotasi (unda ham bor chastota 🙃), Cache xotira tezligi va o’lchami, ona plata shinalari tezligi va chastotasi (ha, u yerda ham bor bu narsa 😅) va boshqalar ta’sir qiladi. Kelasi maqolalarda shu ma’lumotlarni berishga harakat qilamiz.

Ilm izlashda to’xtamang!

@app_ahbs