معماری پردازنده گرافیکی به زبان آدمیزاد! (بخش اول: کارگاه نقاشی)

​خیلی از ما فکر می‌کنیم کارت گرافیک یا همان GPU داخل گوشی، فقط یک قطعه برای بالا آوردن بازی‌ها یا رندر کردن ویدیوهاست. اما در دنیای هک و امنیت، پردازنده گرافیکی یکی از خطرناک‌ترین و جذاب‌ترین مسیرها برای نفوذ به قلب سیستم‌عامل (کرنل) است.

​تیم قرمز اندروید گوگل (Android Red Team) در کنفرانس امنیتی OffensiveCon 2026 از یک زنجیره باگ خیره‌کننده روی پردازنده‌های گرافیکی PowerVR (تراشه Tensor G5 در گوشی‌های گوگل) پرده برداشته که نشان می‌دهد چطور یک اشتباه در نقاشی تصاویر، کل امنیت گوشی را به باد می‌دهد.

​قبل از اینکه وارد بحث باگ بشویم، باید بفهمیم این قطعه اصلاً چطور کار می‌کند.

پردازنده‌های گرافیکی موبایل برای اینکه باتری کمتری مصرف کنند و سرعتشان بالا برود، از روشی به نام Tile-Based Deferred Rendering (TBDR) استفاده می‌کنند.

​💡 یک مثال ساده:

تصور کنید می‌خواهید یک بوم نقاشی خیلی بزرگ را رنگ کنید. اگر بخواهید کل بوم را یک‌دفعه رنگ کنید، دستتان خسته می‌شود و رنگ کم می‌آورید. GPU موبایل می‌آید این بوم بزرگ (صفحه نمایش) را به مربع‌های بسیار کوچک مثل کاشی (Tile) تقسیم می‌کند. سپس رندر کردن هر کاشی را تا آخرین لحظه عقب می‌اندازد تا مطمئن شود دقیقاً چه چیزی قرار است روی صفحه دیده شود و فقط همان را نقاشی کند.

​برای اینکه این «کاشی‌ها» و اطلاعات هندسی نقاشی‌ها در حافظه موقت گم نشوند، پردازنده گرافیکی از مکانیزمی به نام FreeList (FL) استفاده می‌کند.

فری‌لیست را مثل یک «کمد بایگانی مخصوص سخت‌افزار گرافیک» در نظر بگیرید که وظیفه‌اش رزرو کردن و مدیریت صفحات حافظه برای ذخیره داده‌های گرافیکی است.

​در پست بعدی می‌بینیم که چطور هکرها قفل این کمد بایگانی را می‌شکنند! 👇

​🆔 @androidSec_fa

​#AndroidSecurity #GPU_Hacking #ReverseEngineering #PowerVR #Part1