تارکوفسکی با یادآوری احساساتی نظیر عشق، شرم، آرزو و امید قدرت انسانِ ستمدیده را به او یادآوری میکند و از او میخواهد، با تکیه بر انجام رسالت فردی و ایثار، به زندگی خود مفهوم بخشد و رستگاری را برای جامعه خود به ارمغان آورد.
تارکوفسکی در فیلم ایثار از زبان الکساندر میگوید: «انسان بی‌وقفه طبیعت را غارت کرده و در نتیجه تمدنی پدیدآورده با پایه های استوار بر قدرت، ترس و وابستگی و تمام پیشرفت های به اصطلاح تکنیکی به هیچ دردی نمیخورد. مردم بدوی خیلی از ما روحانی ترند. ما در چشم به هم زدنی هر دستاورد علمی را به گمراهی می‌کشانیم. روزگاری مردی دانا گفت: گناه هر آن چیزی است که غیرضروری است. از ازل تا ابد. ما اینک به گونه ای ناموزونیِ هولناک رسیده ایم. میان پیشرفت معنوی و مادی ما جدایی افتاده است.»
از نگاه تارکوفسکی ریشۀ دردهای بشر در این حقیقت نهفته است. این همان نکته‌ای است که تارکوفسکی می‌کوشد در چارچوب سینما به تصویر بکشد و برای آن راهکاری ارائه می‌کند. بازگرداندن معنا به زندگی انسان مدرن. از این رو می توان سینمای تارکوفسکی را سینمای رستگاری دانست. سینمایی که در راه نجات انسان به واسطۀ القای معنا به زندگی میکوشد، سینمایی که پیوندهایی عمیق با ریشه های رستگاری ارتدکسی و پیگرفتن شیوه ای اخلاقی برای ادامه دادن زندگی دارد.
آندری روبلف را می توان بحث برانگیزترین اثر تارکوفسکی نامید. فیلمی دربارۀ مصائب هنرمندان و آفرینش گران که با آمیخته ای از تاریخ و شاعرانگی، گذشته و حال را با هم پیوند میدهد. «در زمانی که زندگی مردم سرشار از ناامیدی بود، زمانی که آنها تحت ظلم و ستم بیگانه بودند و بی عدالتی و فقر غوغا میکرد، روبلف با هنر خود، ایمان و امید به آینده را احیا کرد. او یک ایده آل اخلاقی والا را خلق کرد؛ در حکم یک قانون. شمایل نگاری آن دوران، رسم انعطاف ناپذیری بود که از قواعد بصری محدود و سخت گیرانه ای پیروی میکرد. اما برای آندری شرایط تفاوت داشت. او تلاش کرد تا یک هماهنگی جهان شمول، یک صفا و آرامش روحی را به میان آورد. دغدغۀ جستجو به دنبال صلح واقعی، جاودانگی و هماهنگی روح، دغدغه ای که سراسر زندگی خود را صرف آن کرد او را قادر ساخت تا شاهکارهایی بیافریند که تا ابد پایدار و برقرار خواهد ماند. در فیلم ما او را به سمت رستگاری از طریق رنج و عذاب هدایت کردیم تا شادمانی را در مسائل باز یابد. راهی که در ابتدا از پذیرفتن آن سرباز میزد. اصلی‌ترین موضوعی که قصد داشتم در فیلم بیان کنم، همانا سوختن فردی بود سرشار از اندیشه های سوزاننده. اندیشه ای که در وجود او ریشه میدواند و او را به سوی رستگاری حاصل از رنج و عذاب سوق میداد.»
تارکوفسکی، روبلف را در قلمروی ویران و بحران زده به تصویر میکشد. هنرمندی که در قلب غوغای خون و سلطه تاتار، بر رسالت هنری خود پایبند میماند و میکوشد با آفرینش هنر و زیبایی موجبات نجات جهان و رستگاری را فراهم سازد. روبلف در جست‌وجوی ایمان خود از قلب فاجعه برمی‌آید. با آفرینش هنری چشم اندازی از رهایی را به مردم خود می‌نمایاند و تا به انتها به رسالت هنری خود پایبند میماند. تعهد هنرمند چیزی جز جست‌وجوی مطلق نیست. کاری اخلاقی و دشوار که حتی برتر از کوشش در رهاندن آدمیان از دوزخ است. چرا که میتواند همین شکل از رهایی را به همراه آورد. پیام تارکوفسکی را در یادداشت کوتاهش برای روبلف نمیتوان از یاد برد: "آرزوی پرواز پیش از آن که امکانش باشد، اشتیاق به قالب ریختن ناقوس پیش از آنکه این فن را شناخته باشیم، شمایل نگاری به آن شیوه که هرگز پیشتر به کار نرفته باشد. این همه نیازمند انسان است تا همچون بهای آفرینش، خویش را در کار غرق کند. آفرینش، ایثار کامل است".