💢 آزادسازی خیابان مخابرات در روز مشارکت احتماعی و تشکلهای اجتماعی
🔸 چرا همه ناراضی هستیم؟
🖋️حمید اخوان

در ادامه تغییرات غیر کارشناسی و آزمون و خطاگونه مرکز شهر
خیابان مخابرات پس از بسته شدن
و بعد تبدیل به یک تنگه باریک شدن
و سپس کمی پهن شدن
اکنون کامل باز شد!

🔸در این خصوص میتوان حرفهای زیادی را بیان کرد.
اما به مناسبت هفته و روز تشکل جا داره در نسبت این موضوع با بحث ((مشارکت اجتماعی)) نکته زیر به نظر جای توجه دارد.
این چند وقت در جلسات مختلف زیاد شنیدم که شهرداری زیاد کار کرده ولی چرا کسی تعریف نمیکنه و راضی نیست؟ چرا همه منتقد هستند؟
پاسخ این پرسش به کلید مفهوم ((مشارکت)) برمیگردد.
مشکل شهرداری (و خیلی از دستگاه‌های دیگر) این است که توجهی به مفهوم ((نردبان مشارکت)) ندارند.
همین قضیه باعث شده یا تصمیمات غلط و مخالف منافع و رضایت عمومی بگیرند
و یا حتی
🔴 برخی اقدامات مثبت و درست هم که انجام میدهند با بی اعتمادی و گارد و انتقاد جامعه و رسانه ها مواجه میشود.

اما در پاسخ به چرایی این قضیه، مراجعه به مفهوم ((نردبان مشارکت)) (Ladder of Participation) راهگشا است. این مفهوم که توسط شری آرنشتاین ( Sherry Arnstein) ارائه شده، یک چهارچوب کلاسیک و تاثیرگذار برای مشارکت واقعی مردم در فرایند تصمیم گیری است که اگر رعایت نشود، نارضایتی خروجی تصمیمات خواهد بود. آرنشتاین معتقد است مشارکت واقعی بدون بازتوزیع قدرت، فرآیندی تهی و ناامیدکننده است.

این نردبان از ۸ پله تشکیل شده که دارای سه سطح است.
سطح ۱: عدم مشارکت (Nonparticipation)

پله ۱: دستکاری (Manipulation):

مردم به عنوان ابزار، برای تأیید تصمیمات از پیش گرفته شده، به کار گرفته میشوند.
پله ۲: درمان (Therapy): مشارکت به جای توانمندسازی، برای آرامسازی یا منحرف کردن افراد از مسائل اصلی استفاده میشود.

سطح ۲: مشارکت نمادین (Tokenism)

پله ۳: اطلاع رسانی (Informing): اطلاعات یکطرفه به شهروندان داده میشود، بدون امکان تأثیرگذاری آنها.
پله ۴: مشاوره (Consultation): نظرات مردم خواسته میشود، اما تضمینی برای اعمال آن در تصمیم‌گیری وجود ندارد.
پله ۵: خوشایندسازی (Placation): تعداد محدودی از مردم در جایگاه‌های تشریفاتی قرار میگیرند تا رأی مثبت بدهند، اما قدرت واقعی ندارند.

سطح ۳: قدرت شهروندی (Citizen Power)

پله ۶: مشارکت (Partnership): قدرت به طور مساوی بین مردم و مسئولان تقسیم شده و تصمیم‌گیری به صورت مشترک انجام میشود.

پله ۷: واگذاری قدرت (Delegated Power): مردم اختیار تصمیم‌گیری در بخشهای خاصی را به دست می آورند.

پله ۸: کنترل شهروندی (Citizen Control):
این بالاترین سطح مشارکت است که مردم بر فرآیندها و تصمیم‌گیری ها کنترل کامل و مستقیم دارند.

حال اگر یک مرور ساده بر روند تصمیم گیری و اجرای پروژه‌های شهری داشته باشیم میبینیم که عمدتا پارامترهای ((عدم مشارکت)) و یا حداکثر ((مشارکت نمادین)) توسط مدیران شهری به اسم مشارکت به شهروندان فروخته شده است.
🔸اطلاعات طرح ها یا به مردم داده نمیشود و یا اگر داده میشود عموما برای دستکاری روانی و انحراف افکار از مسائل اصلی بوده است
🔸 نظری اگر از مردم گرفته شده عمدتا نمایشی و صوری و غیر تاثیر گذار در فرایند و خروجی بوده است
🔸 در جلسات مختلف که عکس یادگاری آن نیز به وفور موجود است، تعداد محدودی افراد گلچین شده به ظاهر فعال اجتماعی و یا خبرنگار و یا استاد دانشگاه در جایگاه تشریفاتی مشارکت کننده قرار گرفتند تا با گرفتن تایید از آن افراد که پیشتر ((تایید و انتخاب شده توسط مدیر!)) بودند عکس یادگاری مشارکت گرفته شود!

در هفته مشارکت اجتماعی و روز تشکل‌ها مسئولان و دستگاه‌های اجرایی را دعوت میکنم که این رویه را کنار گذاشته و حداقل یکبار کارها را از مسیر مشارکت واقعی (و نمادی و نه صوری و نه ابزاری) انجام دهند و خروجی آن را ببینند‌.

این امر نافی تخصص‌گرایی نیست، برای امور عینی و علمی و اصطلاحا آبجکتیو، نهایتا باید متخصصان نظر و طراحی نهایی را انجام دهند، اما بسیاری از امور شهری، ذاتا سابجکتیو و اجتماعی و مردمی هستند و حتی در بین متخصصان هم نظرات متعددی وجود دارد که در چنین اموری نظر و انتخاب مردم اولویت را مشخص می‌کند و در هر دو حالت نیز مشارکت واقعی مردم پیش از اجرا و طراحی، حداقل فایده‌اش آن است که دلایل مخالفت و ایرادها و کاستی ها به جای آنکه پس از اجرا عیان شوند، پیشاپیش مورد رصد و تحلیل مدیران قرار میگیرد.

🔴خود را از انتقاد محروم نکنید
انتقاد هدیه رایگانی است که خروجی اش بهبود عملکرد شماست🔴