📌 نگاهی به دکترین و استراتژی 2022 ناتو

اکنون که بحث سایبر و سیستم های سایبرنتیک اهمیت فراوانی پیدا کرده است، در این پست به اسناد رسمی ناتو (NATO) و همچنین تغییرات و به روزرسانی آن ها نگاهی خواهیم داشت. ناتو در چندین سند رسمی به اهمیت جنگ سایبری و دفاع سایبری پرداخته و دستورالعمل‌هایی برای مقابله با تهدیدات سایبری ارائه داده است. برخی از مهم‌ترین این اسناد و اقدامات ناتو به شرح زیر هستند:

1. مفهوم استراتژیک ناتو 2010 (NATO Strategic Concept 2010): در این سند ناتو برای اولین بار به طور رسمی جنگ سایبری را به عنوان یک تهدید امنیتی مورد توجه قرار داد و بر اهمیت تقویت قابلیت‌های سایبری برای دفاع از کشورهای عضو تأکید کرد. در این سند آمده است که دفاع در برابر حملات سایبری از جمله اولویت‌های امنیتی ناتو است و تاکید شد که ناتو باید توانایی‌های خود را در این زمینه توسعه دهد.

2. سیاست دفاع سایبری ناتو (NATO Cyber Defence Policy 2014): این سند یکی از مهم‌ترین سیاست‌های ناتو در حوزه سایبری است. در این سند، ناتو تصریح می‌کند که حملات سایبری می‌توانند به اندازه حملات فیزیکی مضر باشند و هرگونه حمله سایبری بزرگ علیه کشورهای عضو ناتو ممکن است تحت ماده 5 پیمان ناتو قرار گیرد که به معنای پاسخ جمعی است. ناتو همچنین در این سند بر اهمیت هم‌افزایی میان کشورهای عضو برای تقویت دفاع سایبری و اشتراک اطلاعات تأکید می‌کند.

3. بروزرسانی‌های 2016 و 2021 در دکترین سایبری ناتو: در سال 2016، ناتو رسماً فضای سایبری را به عنوان یکی از حوزه‌های عملیاتی خود (در کنار زمین، هوا، دریا و فضا) معرفی کرد. این تصمیم نشان‌دهنده اهمیت بالای فضای سایبری در دفاع از کشورهای عضو و همچنین تهاجم‌های سایبری بود. در سال 2021، ناتو این دکترین را با توجه به پیشرفت‌های فناوری و افزایش تهدیدات سایبری بروزرسانی کرد و بر اهمیت عملیات‌های هماهنگ در فضای سایبری تاکید بیشتری شد.

4. دستورالعمل‌ها و قوانین همکاری سایبری ناتو (CCDCOE): ناتو از طریق مرکز تعالی دفاع سایبری تعاونی (CCDCOE) مستقر در استونی، مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها و پژوهش‌ها را درباره نحوه مقابله با تهدیدات سایبری منتشر کرده است. از جمله اسناد مهم می‌توان به کتاب Tallinn Manual اشاره کرد که راهنمایی‌هایی درباره قوانین بین‌المللی مرتبط با جنگ سایبری ارائه می‌دهد. این کتاب به کشورها کمک می‌کند تا بتوانند واکنش‌های قانونی مناسب در برابر حملات سایبری را تنظیم کنند. شایان ذکر است، راهنمای Tallinn توسط گروهی از متخصصان حقوق بین‌الملل و حقوق نظامی تهیه شده و سعی می‌کند چارچوبی برای چگونگی اعمال قوانین جنگ سنتی (مانند قوانین بین‌المللی بشردوستانه) در فضای سایبری ارائه دهد. در بخش زیر نگاهی گذرا به این راهنما داشتیم:

➖ نسخه اول (Tallinn Manual 1.0) – 2013: این نسخه بیشتر بر روی قوانین جنگ در فضای سایبری و چگونگی استفاده از قوانین بین‌المللی در مورد حملات سایبری تمرکز داشت. به‌ویژه، به موضوعاتی نظیر اینکه چه زمانی یک حمله سایبری می‌تواند به عنوان "استفاده از زور" تلقی شود و چه زمانی حملات سایبری می‌توانند به واکنش‌های نظامی یا حقوقی منجر شوند، پرداخته است.

➖ نسخه دوم (Tallinn Manual 2.0) – 2017: در این نسخه به طور گسترده‌تری به مسائل سایبری پرداخته شده است و شامل قوانین غیرنظامی مرتبط با فضای سایبری نیز می‌شود. همچنین موضوعات جدیدی مانند حفاظت از داده‌ها، امنیت سایبری، حریم خصوصی، و مسائل تجاری نیز به آن اضافه شده‌اند.

راهنمای تالین تلاش می‌کند تا روشن کند که چه نوع عملیات‌های سایبری می‌توانند به عنوان حمله نظامی در نظر گرفته شوند و چه واکنش‌هایی بر اساس قوانین بین‌المللی مجاز هستند.

5. استراتژی 2022 ناتو: با این حال، مسئله مهم تغییرات دکترین ناتو در سال 2022 با محوریت مسائل سایبری بوده است. در استراتژی جدید ناتو که در اجلاس 2022 اعلام شد، ناتو به‌صراحت به جنگ سایبری به عنوان یکی از ابزارهای جنگ هیبریدی اشاره کرد و تأکید کرد که عملیات‌های سایبری نقش حیاتی در دفاع از کشورهای عضو ناتو در برابر تهدیدات متنوع دارند. همچنین، ناتو بر تقویت توانایی‌های سایبری کشورهای عضو و مقابله با حملات پیچیده سایبری تاکید بیشتری گذاشت.

✍️ نویسنده هنگامه شایگان
@TryHackBoxStory