شرکت OpenAI امروز دو مدل جدید با وزن‌های باز و قابلیت استدلال پیشرفته معرفی کرده که از نظر عملکرد نزدیک به مدل‌های سری o این شرکت هستن. این مدل‌ها با نام‌های gpt-oss-120b و gpt-oss-20b عرضه شدن و مدل کوچک‌تر این مجموعه برای اجرا روی یک GPU انویدیا یا حتی لپ‌تاپ‌های معمولی با ۱۶ گیگابایت رم بهینه شدن. هر دو مدل به‌صورت رایگان از طریق پلتفرم Hugging Face قابل دانلود هستن و این اولین‌بار از زمان انتشار GPT-2 در سال ۲۰۱۹ هست که OpenAI یک مدل زبانی باز منتشر می‌کنه.

‏OpenAI گفته این مدل‌ها می‌تونن وقتی توان انجام یک وظیفه خاص رو ندارن، درخواست رو به مدل‌های قدرتمندتر و غیر باز خودش در فضای ابری بفرستن. این تصمیم در حالی گرفته شده که این شرکت طی سال‌های اخیر بیشتر به سمت مدل‌های بسته حرکت کرده بود. فشار روزافزون از طرف آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی چین مثل DeepSeek، Qwen و Moonshot AI، و همچنین درخواست اخیر دولت آمریکا برای متن‌باز کردن بخشی از فناوری‌ها، از دلایل مهم این تغییر مسیر عنوان شده.

در آزمون Codeforces، مدل gpt-oss-120b امتیاز ۲۶۲۲ و مدل gpt-oss-20b امتیاز ۲۵۱۶ رو کسب کرده که بهتر از DeepSeek R1 اما ضعیف‌تر از مدل‌های o3 و o4-mini بوده. توی آزمون Humanity’s Last Exam هم این دو مدل به‌ترتیب ۱۹٪ و ۱۷.۳٪ امتیاز گرفتن. با این حال، نرخ خطا یا «هذیان‌گویی» این مدل‌ها بالاست و در سنجش PersonQA به ۴۹٪ و ۵۳٪ رسیده که بیش از سه برابر مدل o1 هست.

‏OpenAI گفته فرآیند آموزش این مدل‌ها شبیه مدل‌های اختصاصی خودش بوده و از معماری mixture-of-experts و یادگیری تقویتی با محاسبات سنگین استفاده کرده. این مدل‌ها قابلیت فراخوانی ابزارهایی مثل جستجوی وب یا اجرای کد پایتون رو دارن، ولی صرفاً متنی هستن و نمی‌تونن تصویر یا صوت رو پردازش کنن. انتشارشون تحت مجوز آزاد Apache 2.0 انجام شده که به شرکت‌ها اجازه می‌ده بدون هزینه برای مقاصد تجاری ازشون استفاده کنن، ولی داده‌های آموزشی اون‌ها منتشر نمی‌شه.

‏OpenAI عرضه این مدل‌ها رو چندین بار به دلیل بررسی‌های ایمنی عقب انداخته بود. آزمایش‌ها نشون داده هرچند gpt-oss کمی توانایی در حوزه‌های زیستی پیدا می‌کنه، اما به آستانه خطر بالا در این زمینه‌ها نمی‌رسه. با این حال، بازار مدل‌های باز به‌زودی با عرضه DeepSeek R2 و مدل تازه Meta رقابتی‌تر می‌شه.

اگر حوصله اجرای لوکال این مدل‌هارو ندارید از طریق وبسایت gpt-oss.com میتونید این مدل هارو امتحان کنید.

@aipulse24