آیا نمایندگی خودرو میتواند داور قراردادهای خود با مشتریان شود؟
نمایندگی خودرو نمیتواند داور قراردادهای خود با مشتریان شود. این امر با اصول بیطرفی و استقلال داور در حقوق ایران مغایر است و شرط مربوطه معمولاً باطل یا غیرقابل اجرا تلقی میشود.
مبنای قانونی
طبق مواد ۴۵۴ و ۴۵۵ قانون آیین دادرسی مدنی، طرفین قرارداد میتوانند توافق کنند که اختلافات خود را به داوری ارجاع دهند و حتی داور را از پیش تعیین کنند. این شرط اصولاً معتبر است، اما محدودیتهای مهمی وجود دارد:
داور باید بیطرف و مستقل باشد. کسی که خود طرف اختلاف است، نمیتواند این بیطرفی را حفظ کند.
ماده ۴۶۹ قانون آیین دادرسی مدنی تصریح میکند که دادگاه نمیتواند کسانی را که در دعوا ذینفع هستند به عنوان داور تعیین کند (مگر با تراضی صریح طرفین). نمایندگی خودرو به عنوان یکی از طرفین قرارداد فروش، ذینفع مستقیم است.
نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه (از جمله نظریه شماره ۶۶/۷ مورخ ۱۳۹۱/۱/۲۲) و رویه حقوقی تأکید دارند که تعیین یکی از طرفین قرارداد به عنوان داور، مغایر اصل بیطرفی است و حتی با توافق طرفین نیز قابل پذیرش نیست یا رأی صادره قابل ابطال خواهد بود.
همچنین، طرفین نمیتوانند اختیار تعیین داور را صرفاً به یکی از طرفین بسپارند (تبصره ماده ۴۵۵).
اگر نمایندگی در قرارداد فروش خودرو خود را به عنوان داور معرفی کند، این شرط معمولاً باطل است. رأی چنین داوری بر اساس ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی (از جمله به دلیل صدور رأی توسط داور غیرمجاز یا بیاعتباری قرارداد داوری) قابل ابطال در دادگاه است.
توصیه عملی
اگر در قراردادی چنین شرطی دیدید، میتوانید آن را در دادگاه مورد اعتراض قرار دهید و مستقیماً طرح دعوا کنید یا درخواست تعیین داور بیطرف از دادگاه بدهید.
برای اختلافات مربوط به خودرو، مراجع دیگری مانند سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان، تعزیرات حکومتی یا دادگاه حقوقی نیز در دسترس هستند (بسته به نوع اختلاف: قراردادی، کیفری یا صنفی).
👨⚖👩⚖کانال حقوقی عدلیه🔹🔸
@ADLIEH_TEAM
Post #8679
530
- ❤ 2