📋 یادداشت‌های سریع HIT

🔄 تعامل‌پذیری | Interoperability

اینکه دو سیستم سلامت بتوانند داده‌ای را برای هم ارسال کنند، لزوما به معنی تعامل‌پذیری نیست.

در تعامل‌پذیری، سیستم دریافت‌کننده باید بتواند داده را دریافت، تفسیر و در فرایندهای خودش استفاده کند؛ ترجیحا بدون اینکه اطلاعات دوباره و به صورت دستی وارد شود.

🧩 سه سطح تعامل‌پذیری | Levels of Interoperability

🔹 بنیادی | Foundational
داده از سیستم A به سیستم B منتقل می‌شود؛ اما مشخص نیست سیستم B بتواند آن را درست تفسیر کند.

🔹 ساختاری | Structural
علاوه بر انتقال، ساختار و قالب داده هم مشخص و استاندارد است؛ یعنی سیستم می‌داند هر بخش از داده چه چیزی را نشان می‌دهد.

🔹 معنایی | Semantic
سیستم‌ها درک مشترکی از معنای داده دارند. مثلا سیستم مقصد می‌داند یک عدد مربوط به HbA1c است، چه واحدی دارد و چطور باید از آن استفاده کند.

🔧 استانداردها چه کمکی می‌کنند؟
برای اینکه سیستم‌ها بتوانند داده‌ها را درست منتقل، تفسیر و استفاده کنند، از استانداردهای مختلف استفاده می‌شود:

🔹 HL7 FHIR
— استانداردی برای تبادل و ساختاردهی داده‌های سلامت بین سیستم‌ها.

🔹 SNOMED CT
— مجموعه‌ای از اصطلاحات استاندارد پزشکی برای ثبت و انتقال مفاهیم بالینی.

🔹 LOINC
— استانداردی برای شناسایی و کدگذاری آزمایش‌ها و اندازه‌گیری‌های بالینی.

🔹 RxNorm
— استانداردی برای شناسایی و نام‌گذاری داروها و مواد دارویی.

👨‍⚕️ یک مثال ساده

فرض کنید نتیجه HbA1c به شکل یک PDF برای کلینیک ارسال شود. اگر کارمند مجبور باشد عدد را از روی فایل بخواند و دوباره در سیستم وارد کند، صرفا تبادل الکترونیکی اطلاعات اتفاق افتاده است.

اما اگر نتیجه به شکل داده ساختاریافته و با یک شناسه استاندارد مثل LOINC منتقل شود، سیستم می‌تواند آزمایش را شناسایی کرده و نتیجه را مستقیما در پرونده بیمار ثبت و در فرایندهای بعدی استفاده کند.

پس مسئله خود PDF نیست؛ مسئله این است که داده تا چه حد برای پردازش و استفاده مستقیم توسط سیستم قابل استفاده است.

👨🏻‍💻 محمدسعید رضائی‌فر
🎓 ورودی ۱۴۰۳
📚 مسئول کمیته انتشارات
🏛️ انجمن علمی فناوری اطلاعات سلامت
🏥 دانشکده علوم پزشکی ساوه

@a_hit_s🌱